ਸੂਰਯਨ ਥੇਂਗਲਿਲ

ਸੂਰਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਹੋਵੇ ਜੇ ਉਸ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਆਖਰੀ ਕਿਰਨਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਗਾ ਦੇਣ? ਟੀ. ਪਦਮਨਾਭਨ ਦੀ ਕਿਰਤ “Sooryan Theyngalil” ਇਸੇ ਅਜੀਬ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਅੰਤ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਘਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਸੁਮਾ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਨਮਕੀਨ ਖੁਸ਼ਬੂ ਘੁਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਕੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਉਦਾਸ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਰਤ ਚੜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੁਮਾ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦਾ ਪੁਲੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ: “ਕੀ ਯਾਦਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਝ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਹੀ ਤਾਂ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੀ ਹੋਂਦ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ?”

ਇੱਥੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰੇ ਹਨ। ਗੌਰੀ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਛੜੇ ਹੋਏ ਅਤੀਤ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਠਹਿਰਾਅ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਅਸੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੇ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਬਸ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।” [medium pause]

ਟੀ. ਪਦਮਨਾਭਨ ਦੀ ਕਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲੌਕਿਕ ਜਾਦੂ ਹੈ। ਉਹ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹਨ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਆਉਂਦੀਆਂ ਤਾਂ ਕਿਨਾਰੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲਈ ਹਨ, ਪਰ ਮੁੜਦੀਆਂ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛੱਡ ਕੇ।” ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪਲ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਘੜਦੇ ਹਨ। [sigh]

ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਾਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਂ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀ ਅਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਹਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਉਹ ਜੋ ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਆਏ ਹਾਂ? “Sooryan Theyngalil” ਦਾ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਕਈ ਅਣਜਾਣ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਵੇਗਾ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ?