ट्युजडेज विथ मॉरी

कल्पना करा, तुम्हाला एका अशा मृत्यूची तारीख आधीच माहित आहे जी तुमच्या आयुष्यातील सर्व गोंधळ आणि धावपळ एका क्षणात निरर्थक ठरवते. जर तुम्हाला तुमचे उर्वरित आयुष्य मोजक्या दिवसांत जगायचे असेल, तर तुम्ही कोणाचे शब्द ऐकाल? हेच प्रश्न “Tuesdays with Morrie” या पुस्तकाचा केंद्रबिंदू आहेत—आयुष्य कसे जगावे हे शिकण्यासाठी मृत्यूला जवळून पाहणे गरजेचे असते.

प्रसिद्ध पत्रकार मिच एल्बम यांनी त्यांच्या कॉलेजमधील प्रोफेसर मॉरी श्वार्त्झ यांच्यासोबतच्या शेवटच्या भेटींचे हे हृदयस्पर्शी चित्रण केले आहे. ए.एल.एस. (ALS) सारख्या दुर्धर आजाराने ग्रासलेले असतानाही, मॉरी यांनी आपल्या मृत्यूला एक ‘अंतिम धडा’ बनवले. मिच दर मंगळवारी त्यांना भेटायला जायचे, जिथे शारीरिक वेदनांच्या पलीकडे जाऊन, प्रेमाच्या आणि मानवी नात्यांच्या शाश्वत सत्यावर चर्चा व्हायची.

मॉरी म्हणतात, “आयुष्य म्हणजे दोन परस्परविरोधी शक्तींमधील ओढाताण आहे; तुम्हाला काय हवे आहे आणि जगाला काय हवे आहे, यात समतोल राखणे हीच खरी कला आहे.” लेखक मिच एल्बम यांनी हे पुस्तक लिहिताना त्यांच्या स्वतःच्या आयुष्यातील रिकामेपणा आणि धावपळीच्या संस्कृतीवर टीका केली आहे. ते दावा करतात की आधुनिक समाज भौतिक सुखांच्या मागे लागून मानवी जवळीक गमावून बसला आहे. मॉरी यांच्या मते, “एकदा का तुम्हाला मृत्यू कसा स्वीकारायचा हे समजले, की तुम्हाला जगणे खऱ्या अर्थाने कळते.”

काही लोक असा आक्षेप घेतात की, हे पुस्तक केवळ मृत्यूवरचे तत्त्वज्ञान आहे, परंतु मिच एल्बम हे स्पष्ट करतात की हे पुस्तक मृत्यूचे नाही, तर ‘कसे जगावे’ याचे मार्गदर्शन आहे. मॉरींचा हाच विचार की, “जेव्हा तुम्ही कोणावर प्रेम करता, तेव्हा मृत्यू सुद्धा त्या नात्याला संपवू शकत नाही,” वाचकांच्या मनात घर करतो. [sigh]

आजच्या धावपळीच्या जगात आपण स्वतःला विसरलो आहोत का? हे पुस्तक त्या प्रश्नाचे उत्तर आहे. काय घडले असेल जेव्हा अखेरचा मंगळवार उजाडला? आणि मॉरींच्या त्या शेवटच्या धड्याने मिचचे आयुष्य कसे बदलले? हे जाणून घेण्यासाठी आणि आयुष्याकडे बघण्याचा दृष्टिकोन पूर्णपणे बदलण्यासाठी “Tuesdays with Morrie” हे पुस्तक वाचायलाच हवे. आयुष्य म्हणजे मृत्यूची वाट पाहणे नाही, तर जिवंत असण्याचा प्रत्येक क्षण सत्कारणी लावणे आहे.