ਸਮਾਰਟਰ ਫਾਸਟਰ ਬੈਟਰ: ਦ ਸੀਕ੍ਰੇਟਸ ਆਫ ਬੀਇੰਗ ਪ੍ਰੋਡਕਟਿਵ ਇਨ ਲਾਈਫ ਐਂਡ ਬਿਜ਼ਨਸ

ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਫ੍ਰੋਜ਼ਨ’ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕਟ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੰਡ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਸੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਲਾਂ ਨੇ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਾਨੂੰ ‘Smarter Faster Better: The Secrets of Being Productive in Life and Business’ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰਲਸ ਡੁਹਿਗ ਦੀ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪਰ ਡੂੰਘੇ ਵਿਚਾਰ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ: ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਸੋਚਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਸਹੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣਾ ਹੈ।

ਚਾਰਲਸ ਡੁਹਿਗ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ, ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਡੇਟਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਜੇਕਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਪਰੋਂ-ਉੱਪਰੋਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਦਾ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ‘ਡਿਸਫਲੂਐਂਸੀ’ (disfluency) ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਯਾਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖਣਾ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਤਾਂ ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਮਜਬੂਰਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਨਤਾ ਕੋਈ ਅਚਾਨਕ ਆਇਆ ‘ਯੂਰੇਕਾ’ ਪਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਆਲੋਚਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਸਿਰਫ਼ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਗੱਲਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਡੁਹਿਗ ਇਸਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਐਵੋਂਡੇਲ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਰਗੇ ਅਸਲ ਕੇਸ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ‘ਸਕੈਫੋਲਡ’ (scaffold) ਜਾਂ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜਨ ਨਾਲ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਚਮਤਕਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।

ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਕ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਲਈ, ਇਸਦਾ ਸਾਰ ਬਸ ਇੰਨਾ ਹੈ: ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਚੁਸਤ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਕਲਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮਾਨਸਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੈ।