ਵਸੁਮਤੀ ਨੂ ਵਤਨ
ਵੱਲੋਂ ਚੂਨੀਲਾਲ ਮਾਡੀਆ
ਸਾਰਿਕਾ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ
ਸਾਰਿਕਾ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ
ਵਸੁਮਤੀ ਨੂ ਵਤਨ
Bhakti Yoga is a profound exploration of the path of devotion, presenting love, surrender, and spiritual discipline through the teachings of Swami Vivekananda.
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
ਇਹ ਵਸੁਮਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਮਝ
ਚੂਨੀਲਾਲ ਮਾਡ਼ੀਆ ਦੀ ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਸਮਾਜ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਤਿੱਖੇ ਸਵਾਲ ਵਜੋਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤ ਦੀ ਹੋਂਦ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਕੰਧਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ।
‘Vasumati Nu Vatan’ ਵਿੱਚ ਵਸੁਮਤੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਵੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀ ਓਟ ਵਿੱਚ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਤਪਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ, ਰਸੋਈ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਅਤੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਖੜਕਾਹਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਮਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਖਿੜਕੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕੇ।
ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜੋ ਕਦੇ ਵਿਸਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਸੁਮਤੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਮਨਲਾਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਮਨਲਾਲ ਗਰਜਦਾ ਹੈ, “ਘਰ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕੰਮ?” ਵਸੁਮਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, “ਮੇਰਾ ਵਤਨ ਇਹ ਘਰ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਹੈ।” [ਸਾਹ] ਇਹ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਡਰਦੀ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਡਰ ਹੁਣ ਉਸਦੀ ਚੁੱਪ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਚੂਨੀਲਾਲ ਮਾਡ਼ੀਆ ਦੀ ਕਲਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਦੂ ਹੈ ਜੋ ਵਸੁਮਤੀ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਭਟਕਣ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਨਬੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਸੀ।” ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਵਤਨ’ ਕੋਈ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਤਮ-ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਨਸਾਨ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਵਸੁਮਤੀ ਘਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਸ ਪਿੰਜਰੇ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪਾਵੇਗੀ? ਕੀ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਿਆਦਾ ਬਚਾ ਸਕੇਗੀ? ‘Vasumati Nu Vatan’ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਇਹ ਸੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਹਲੂਣ ਦੇਵੇਗਾ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ?