ਚੇਮੀਨ

ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਪਿਆਰ, ਰੀਤਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਬਦਲ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਮਝ ਜਾਵੋਗੇ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਸਿਰਫ ਪਾਣੀ ਦਾ ਅਥਾਹ ਭੰਡਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਰਹਿਮ ਨਿਆਂਕਾਰ ਵੀ ਹੈ।

ਕੇਰਲ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਇਹ ਨਾਵਲ ‘Chemmeen’, ਠਾਕਾਝੀ ਸਿਵਾਸੰਕਰਾ ਪਿੱਲਈ ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਛੇਰੇ ਕੁੜੀ ਕਰੂਥੰਮਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਵਪਾਰੀ ਪਰੀਕੁੱਟੀ ਦੇ ਵਰਜਿਤ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੰਡਿਆਲੇ ਰਾਹਾਂ ’ਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਤੜਫ ਹੈ।

ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਕੰਢੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮਕੀਨ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਗੰਧ ਰਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਰੂਥੰਮਾ ਆਪਣੀ ਬੇਵਸੀ ਵਿੱਚ ਪਰੀਕੁੱਟੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਕੀ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੀਤਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ?” ਪਰੀਕੁੱਟੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਰੀਤਾਂ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਰੂਥੰਮਾ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।” [medium pause]

ਕਰੂਥੰਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਰ ਹੈ—ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਡਰ। ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪਲਾਨੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਦੇਵੀ, ‘ਕਡਾਲਮਾ’, ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਠਾਕਾਝੀ ਸਿਵਾਸੰਕਰਾ ਪਿੱਲਈ ਦੀ ਕਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜਾਦੂ ਹੈ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਸਮੁੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇਨਸਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਾਂ ਦਫ਼ਨ ਹਨ।” [sigh]

ਇਹ ਨਾਵਲ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੋਗੇ। [short pause]

ਕੀ ਕਰੂਥੰਮਾ ਆਪਣੀ ਮੁਹੱਬਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਚੁਣ ਪਾਵੇਗੀ? ਕੀ ਕਿਸਮਤ ਉਸਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੇਗੀ? ‘Chemmeen’ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਖਿੱਚ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖੇਗੀ। ਇਸ ਸਾਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਕਲਾਸਿਕ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਖੁਦ ਪੜ੍ਹੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕੋਗੇ।