मुकज्जीया कनासुगलु (मुकज्जीची दृष्टी)

या कादंबरीच्या शेवटच्या पानापर्यंत पोहोचताना, काळाच्या प्रवाहाबद्दल आणि मानवी अस्तित्वाच्या मुळाबद्दल तुम्ही आजवर बाळगलेल्या सर्व धारणा पूर्णपणे बदलून जातील. ‘Mookajjiya Kanasugalu’ वाचणे म्हणजे केवळ एक कथा अनुभवणे नव्हे, तर मानवी इतिहासाच्या खोल गर्तेत उतरण्याचा एक आध्यात्मिक प्रवास आहे.

के. शिवराम कारंत यांनी रचलेले ‘Mookajjiya Kanasugalu’ हे पुस्तक एका गूढ वृद्ध स्त्रीभोवती फिरते—’मूकज्जी’. मूकज्जी सामान्य नाही. तिच्याकडे एक दैवी देणगी आहे; ती वस्तूंना स्पर्श करताच त्या वस्तूंच्या माध्यमातून हजारो वर्षांपूर्वी घडलेल्या घटनांचे दर्शन घेऊ शकते.

[medium pause]

एका संध्याकाळचे दृश्य आठवा. खोलीत कंदिलाचा मंद प्रकाश थरथरतोय, हवेत जुन्या पुस्तकांचा आणि ओल्या मातीचा एक मिश्र सुगंध दरवळतोय. मूकज्जी शांत बसली आहे. समोर नातू ‘सब्बू’ बसला आहे. मूकज्जीच्या डोळ्यांत एक अनाकलनीय चमक आहे. ती हळूच म्हणते, “बाळा, ही पृथ्वी फक्त आपल्या आजची नाही. या धूळीत प्रत्येक श्वासाची नोंद आहे, जी काळाच्या पडद्याआड हरवली आहे.” सब्बू विचारतो, “आजी, मग हे सगळं तू का सांगतेस?” त्यावर ती उत्तरते, “कारण विसरणे हाच मानवाचा सर्वात मोठा शाप आहे, आणि आठवणे हेच एकमेव मुक्तीचे साधन.”

तिच्या या स्वगतांतून कारंत मानवाच्या नैसर्गिक प्रवृत्ती, शक्तीची हाव आणि मृत्यूच्या अटळ सत्यावर भाष्य करतात. त्यांचे लेखन इतके जिवंत आहे की वाचताना शब्दांमागे एक जिवंत स्पंदन जाणवते. ते लिहितात, “काळ हा मानवाच्या कल्पनेइतका सरळ नाही, तो वर्तळासारखा आहे, जो सतत स्वतःला पुन्हा जन्माला घालतो.”

[short pause]