फकिरा

‘Fakira’ हे केवळ एक पुस्तक नसून, मराठी मातीतील शोषितांच्या संघर्षाचा तो एक जिवंत हुंकार आहे. [short pause] अण्णाभाऊ साठे यांनी केवळ कथा लिहिली नाही, तर अन्यायाविरुद्ध पेटून उठणाऱ्या प्रत्येक माणसाच्या रक्तातला विद्रोह त्यांनी शब्दांत पकडला आहे. [medium pause] ज्या पद्धतीने साठे यांनी जातीव्यवस्थेच्या बेड्या आणि वसाहतवादी सत्तेचा क्रूर चेहरा उघडा केला, तो आजही अंगावर शहारे आणतो. [long pause]

वातावरण अगदी तणावपूर्ण आहे. [short pause] जंगलातील ओल्या मातीचा दर्प दरवळतोय आणि रात्रीच्या अंधारात फकिराची तीक्ष्ण नजर सावजाचा शोध घेतेय. [medium pause] अण्णाभाऊ साठे लिहितात, “त्याच्या नजरेत अन्याय सहन करण्याचा कंटाळा होता आणि पेटून उठण्याची जिद्द.” [short pause] एका दृश्यात मला आजही आठवते, जेव्हा फकिराचा एक सहकारी विचारतो, “फकिऱ्या, हे सगळं करून आपल्याला काय मिळणार? मरणाशिवाय दुसरं काय आहे आपल्या वाट्याला?” [short pause] फकिरा क्षणभर थांबतो, डोळ्यांत एक वेगळीच चमक येते आणि तो म्हणतो, “मरणाला घाबरून जगण्यापेक्षा, स्वाभिमानाने मरणं अधिक सुखद आहे रे!” [medium pause]

या पुस्तकाचा मुख्य गाभा हा आहे की, सत्ता जेव्हा क्रूर होते, तेव्हा ‘गुन्हेगार’ कोण ठरतो? [short pause] शासन की बंडखोर? [uhm] अण्णाभाऊ साठे यांची लेखणी अत्यंत धारदार आहे. ते शब्दांची मांडणी अशी करतात की वाचकाला त्या गरिबीची दाहकता आणि फकिराचा अभिमान अगदी जवळून जाणवतो. [medium pause] साठे यांची वाक्यरचना साधी पण थेट काळजाला भिडणारी आहे. [short pause] त्यांच्या लेखणीतील ताकद ही आहे की, ते शोषितांना केवळ पीडित म्हणून नाही, तर इतिहासाचे निर्माते म्हणून समोर आणतात. [long pause]

फकिरा जेव्हा न्यायाच्या तराजूत स्वतःचं आयुष्य ठेवतो, तेव्हा तो एकटा नसतो; तर त्याच्या मागे पिढ्यानपिढ्यांचा अन्याय उभा असतो. [short pause] फासावर जाण्यापूर्वी त्याच्या चेहऱ्यावरची ती शांतता काय सांगून जाते? [short pause] की क्रांती ही कधीही संपत नाही, ती फक्त रूप बदलते. [long pause] या महाकाव्याचा शेवट तुम्हाला एका खोल शांततेत घेऊन जातो, जिथे तुम्हाला स्वतःला प्रश्न पडतो—न्याय म्हणजे नक्की काय? [short pause] हे उत्तर शोधण्यासाठी ‘Fakira’ नक्की वाचा.