സംസ്കാര

ഇന്ത്യൻ സാഹിത്യത്തിലെ ഏറ്റവും ധീരമായ ചോദ്യമാണ് “Samskara”. സദാചാരത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് ഉള്ളിൽ ശ്വാസം മുട്ടുന്ന ഒരു മനുഷ്യൻ എങ്ങനെയാണ് സ്വന്തം ആത്മാവിനെ കണ്ടെത്തുന്നത് എന്ന് യു.ആർ. അനന്തമൂർത്തി ഇതിലൂടെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതൊരു നോവൽ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യന്റെ ആചാരങ്ങൾക്കും വിശ്വാസങ്ങൾക്കും മേൽ വീശിയടിക്കുന്ന ഒരു കൊടുങ്കാറ്റാണ്.

ദൂർവാസപുരം എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നാരായണപ്പ എന്ന വിമത ബ്രാഹ്മണന്റെ മരണം വലിയൊരു പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ആരാണ് അദ്ദേഹത്തിന് അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുക? ഈ ചോദ്യത്തിന് മുന്നിൽ ഗ്രാമത്തിലെ ഉത്തമനായ പ്രാണേശാചാര്യ പകച്ചുനിൽക്കുന്നു. ആ വലിയ വീടിനുള്ളിൽ, വെളിച്ചം കടക്കാത്ത ഇരുട്ടിൽ, ചീഞ്ഞഴുകുന്ന നാരായണപ്പയുടെ മൃതദേഹത്തിന്റെ ഗന്ധം വായുവിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്നുണ്ട്. പ്രാണേശാചാര്യയുടെ മനസ്സിൽ ഒരേയൊരു ചിന്ത മാത്രം: “നിയമങ്ങളാണോ അതോ മാനുഷികതയാണോ വലുത്?”

ഒരു രംഗം ഓർക്കുന്നുണ്ട്; അവിടെ പ്രാണേശാചാര്യ ചോദിക്കുന്നു: “ശാസ്‌ത്രങ്ങൾ എനിക്ക് മറുപടി പറയുന്നില്ല, ഞാൻ എവിടെയാണ് പിഴച്ചത്?” [short pause] മറുപടിയായി ഭയം മാത്രം നിശബ്ദതയിൽ അലയടിക്കുന്നു. തന്റെ അറിവിന്റെയും പാണ്ഡിത്യത്തിന്റെയും ഭാരത്താൽ തകർന്നുപോയ ഒരു മനുഷ്യന്റെ ആത്മസംഘർഷം ഇവിടെ നമ്മൾ കാണുന്നു. [medium pause] തന്റെ ജീവിതത്തിലുടനീളം താൻ പിന്തുടർന്ന ആചാരങ്ങൾ വെറും പൊള്ളയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന നിമിഷം, അദ്ദേഹം വീടുവിട്ടിറങ്ങുന്നു. അവിടെ പ്രകൃതിയുടെ നിഗൂഢമായ സൗന്ദര്യത്തിൽ, പുത്ത എന്ന സ്ത്രീയിലൂടെ പ്രാണേശാചാര്യ ജീവിതത്തിന്റെ പുതിയ അർത്ഥങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നു.

അനന്തമൂർത്തിയുടെ രചനയിലെ മാന്ത്രികത ഇതാണ്. അദ്ദേഹം ചോദിക്കുന്നത് ഇത്രമാത്രം: “മനുഷ്യൻ സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങളെ ഭയപ്പെടണോ, അതോ അതിലൂടെ സ്വയം തിരിച്ചറിയണോ?” അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശൈലി അസാധാരണമാണ്; ഓരോ വരിയിലും അസ്തിത്വത്തിന്റെ തീവ്രതയുണ്ട്. [sigh]

ഈ പുസ്തകം അവസാനിക്കുന്നത് ഒരു ഉത്തരത്തിലല്ല, മറിച്ച് ഒരു പുതിയ യാത്രയുടെ തുടക്കത്തിലാണ്. പ്രാണേശാചാര്യ തിരികെ വരുന്നു, എന്നാൽ പഴയ ആളല്ല. അദ്ദേഹം എന്താണ് കണ്ടുപിടിച്ചത്? ആ ചോദ്യത്തിന്റെ ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ, “Samskara” നിങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നു. വായനയുടെ ഓരോ വരിയിലും, മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ ഇരുട്ടിനെയും വെളിച്ചത്തെയും ഒരുപോലെ നിങ്ങൾ അറിഞ്ഞുതുടങ്ങും. ഒരുപക്ഷേ, ഈ പുസ്തകം വായിച്ചു തീരുമ്പോൾ നിങ്ങൾക്കും സ്വയം ചോദിക്കേണ്ടി വരും—നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സംസ്‌കാരം എന്താണ്?