ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು

ಮೂಕಜ್ಜಿ. ಮನೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಮಸುಕಾದ ದೀಪದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯುವ ಈ ಅಜ್ಜಿ, ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧೆಯಲ್ಲ; ಅವಳೊಬ್ಬ ಜೀವಂತ ಇತಿಹಾಸದ ಕಣಜ. ನೀವು ಅವಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಗತ್ತು ಮಾಯವಾಗಿ, ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನ ನೆನಪುಗಳು ಜೀವಂತವಾಗುತ್ತವೆ.

ಕೆ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ “Mookajjiya Kanasugalu” ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಾಲದ ತೆರೆಯನ್ನು ಸೀಳಿ ನೋಡಬಲ್ಲವು. ಒಂದು ಸಂಜೆಯ ದೃಶ್ಯ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ; ಮನೆಯ ಹಳದಿ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಸುಕ್ಕುಗಳು ಅವಳ ಅನುಭವದ ನಕ್ಷೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮತ್ತು ಒಣಗಿದ ಹೂವುಗಳ ಮಂದವಾದ ವಾಸನೆ. [short pause] ಅವಳು ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ಸುಬ್ರಾಯನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ, “ಮಗು, ಮನುಷ್ಯನ ಇತಿಹಾಸ ಕೇವಲ ಕಲ್ಲು ಮಣ್ಣಿನದ್ದಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಕಾಮ, ಭಯ ಮತ್ತು ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಕಥೆ.” ಅವಳ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಗೂಢವಾದ ಸತ್ಯವಿದೆ. ಸುಬ್ರಾಯ ಅವಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, “ಅಜ್ಜಿ, ನಿನ್ನ ಈ ದರ್ಶನಗಳು ನಿಜವೇ ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ಕಲ್ಪನೆಯೋ?” ಮೂಕಜ್ಜಿ [sigh] ಮಂದಹಾಸ ಬೀರುತ್ತಾ, “ಯಾವುದು ಸತ್ಯ? ಯಾವುದು ಸುಳ್ಳು? ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗಲ್ಲವೇ ಜಗತ್ತು ಕಾಣುವುದು?” ಎಂದು ಮರುಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಂತರು ಒಂದು ಆಳವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ: ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರೆತಿದೆ ಎಂಬುದು. ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯನ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹುಡುಕಾಟದ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಾರಂತರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದು ಅವರ ನೇರ ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ. “ಕಾಲವೆಂಬುದು ನದಿ, ನಾವು ಅದರ ಮೇಲೆ ತೇಲುವ ಎಲೆಗಳು” ಎಂದು ಅವರು ಬರೆಯುವಾಗ, ಓದುಗನಿಗೆ ತನ್ನ ಸಣ್ಣತನದ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯನ ಹುಟ್ಟು, ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಆಚೆಗೆ ಇರುವ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಒಂದು ಕನ್ನಡಿ. [medium pause] ಮೂಕಜ್ಜಿ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಕಂಡಳು? ಆ ದರ್ಶನಗಳು ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಬದುಕನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲವು? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ನೀವು ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ಮರುಶೋಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ. ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯಲು, ನೀವು ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಓದಲೇಬೇಕು.