ಪಿಂಜರ್ (ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ)

ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯೆಂಬ ಮಹಾ ದುರಂತದ ಕೇವಲ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸದ, ಬದಲಿಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ಆತ್ಮದ ಆರ್ತನಾದವನ್ನು ಅಕ್ಷರ ರೂಪಕ್ಕಿಳಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಕೃತಿ “Pinjar (The Skeleton)”. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸಂಘರ್ಷದ ದರ್ಪಣ.

ಅಮೃತಾ ಪ್ರೀತಮ್ ಅವರ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ. ಪೂರೋ ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾದ ತರುಣ ರಾಶೀದ್‌ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರುವ ಸಂಜೆಯ ಮಸುಕಾದ ಬೆಳಕು ಕೋಣೆಯ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೆರಳುಗಳ ಆಟವನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದೆ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಗೋಧಿಯ ಹುಲ್ಲಿನ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಅಪರಿಚಿತ ಭಯದ ತೀವ್ರತೆ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಪೂರೋಳ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಕಣ್ಣೀರಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುವ ಮೌನವಿದೆ.

“ನಿನಗೇನು ಬೇಕು ಪೂರೋ?” ಎಂದು ರಾಶೀದ್‌ ಕೇಳುವಾಗ, ಆತನ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿನ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪೂರೋ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ರೀತಿ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. “ನನ್ನ ಹಣೆಬರಹದ ತಂತುಗಳನ್ನು ನೀನು ಕತ್ತರಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೀಯ, ಈಗ ಉಳಿದಿರುವುದು ಕೇವಲ ಎಲುಬುಗೂಡು ಮಾತ್ರ,” ಎಂದು ಆಕೆ ಹೇಳುವಾಗ, ಆಕೆಯ ದನಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಿರಾಳತೆ ಗಾಬರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. [short pause]

ಅಮೃತಾ ಪ್ರೀತಮ್ ಇಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಅವಳು ಕೇವಲ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ, ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ನೆನಪುಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಳು,” ಎಂಬ ಸಾಲು, ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ಹೇಗೆ ಸಮಾಜದ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೊಸ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಕೃತಿಯ ಮರ್ಮವೇನೆಂದರೆ, ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದದ್ದು ಮಾನವೀಯತೆಯ ದಯೆ. [sigh] ಪೂರೋ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಆಕೆ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯು ಈಗ ಕೇವಲ ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಅದೆಷ್ಟೋ ಜೀವಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಾಳೆ.

ಕೊನೆಗೆ ಪೂರೋ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೊಂದೇ: ತನಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿದವರ ಮಧ್ಯೆಯೇ ಬದುಕಿ, ತನ್ನ ಘನತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? ಪೂರೋಳ ಈ ಮೌನ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದಿನ ನೋವು ಮತ್ತು ಜಯದ ಕಥೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಹಾನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪೂರ್ಣ ಸಾರವನ್ನು ಅರಿಯಲು, “Pinjar (The Skeleton)” ಅನ್ನು ಓದಲೇಬೇಕು.