ઇન્નાલે (યસ્ટરડે)

આ વાર્તાના અંત સુધીમાં, માનવીય સંઘર્ષ અને ભૂતકાળના ભાર વિશે તમે જે કંઈ પણ માનતા હશો, તે બધું જ બદલાઈ જશે.

પી. કેશવદેવની રચના ‘Innale (Yesterday)’ માત્ર એક નવલકથા નથી, પણ એવા શોષિત વર્ગનો અવાજ છે જેણે અંધકારમાં પણ જીવવાની જીદ કરી હતી. [short pause] કેશવદેવ અહીં કેરળના મજૂર વર્ગની કઠોર વાસ્તવિકતાને એવી રીતે આલેખે છે કે જાણે તે કોઈ કલાકારના કેનવાસ પરનું જીવંત ચિત્ર હોય.

એક દ્રશ્ય કલ્પના કરો: સાંજનો સમય છે, રૂમમાં જૂની માટી અને પરસેવાની ગંધ પ્રસરેલી છે. દીવાલો પર તેલના દીવાની ધ્રૂજતી જ્યોત લાંબા પડછાયા પાડે છે. ત્યાં એક પાત્ર પોતાના મનની મૂંઝવણ સાથે એકલું બેઠું છે. તે વિચારે છે, “શું મારો આ સંઘર્ષ ક્યારેય સમાપ્ત થશે? કે પછી આ ભૂતકાળ જ મારો એકમાત્ર સાથી છે?” [sigh] આ માત્ર શબ્દો નથી, આ એ માણસની વેદના છે જે પોતાની આઝાદી અને સન્માન શોધવા માટે મથી રહ્યો છે.

ત્યાં એક દ્રશ્ય છે જે ક્યારેય ભુલાતું નથી. જ્યારે બે પાત્રો સામસામે આવીને અસ્તિત્વના પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. એક પાત્ર કહે છે, “આજે આપણે જે ભોગવીએ છીએ તે ગઈકાલનું પરિણામ છે,” ત્યારે બીજું પાત્ર જવાબ આપે છે, “પણ આવતીકાલ બદલવા માટે શું આજે જીવવું જરૂરી નથી?” કેશવદેવની લેખનશૈલીની સૌથી મોટી ખૂબી એ છે કે તે સામાજિક અસમાનતાને કોઈ પણ ટીકા કર્યા વગર માત્ર બતાવી દે છે. તેમની કલમ કહે છે: “ગરીબી એ કેવળ અભાવ નથી, પણ એક એવી સાંકળ છે જે માણસના સપનાઓને પગે બાંધેલી હોય છે.”

આ નવલકથાનો મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે સમાજની રચનામાં વ્યક્તિના અસ્તિત્વની કિંમત કેટલી છે. તે સાબિત કરે છે કે પ્રેમ અને સત્તા વચ્ચેના જંગમાં હંમેશા છેવાડાનો માણસ જ પીસાય છે. [medium pause] શું તે માણસ ક્યારેય પોતાની મંજિલ સુધી પહોંચી શકશે? આ એક એવો પ્રશ્ન છે જે વાચકને છેલ્લા પાના સુધી જકડી રાખે છે. આ વાર્તા તમને હચમચાવી દેશે અને તમે ફરી ક્યારેય તમારી આસપાસની દુનિયાને એ જ નજરે નહીં જોઈ શકો.