ਫਕੀਰਾ
ਵੱਲੋਂ ਅੰਨਾ ਭਾਊ ਸਾਠੇ
ਫਕੀਰਾ
Bhakti Yoga is a profound exploration of the path of devotion, presenting love, surrender, and spiritual discipline through the teachings of Swami Vivekananda.
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
ਫਕੀਰਾ ਅੰਨਾ ਭਾਊ ਸਾਠੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਲਿਤ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਫਕੀਰਾ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਰੌਬਿਨ ਹੁੱਡ ਵਰਗਾ ਚਿੱਤਰ ਜੋ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਮਝ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਬਗਾਵਤ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬਦਲ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਮਝ ਜਾਵੋਗੇ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਕੌਮ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਨਾ ਭਾਊ ਸਾਠੇ ਦੀ ਰਚਨਾ “Fakira” ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਧੂੜ ਭਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚੀਕ ਹੈ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਗੂੰਜਦੀ ਰਹੇਗੀ। [medium pause] ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ, ਰਾਤ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਹੈ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਭੌਂਕਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਕੀਰਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਚਮਕ ਹੈ—ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ। ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਿਆ ਅਨਾਜ ਦਾ ਭੰਡਾਰ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਅਮੀਰ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਤੋਂ ਖੋਹ ਕੇ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਫਕੀਰਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਅਸੀਂ ਚੋਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਵਾਪਸ ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੈ।” ਸਾਥੀ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, “ਪਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਫੌਜ?” ਫਕੀਰਾ ਹੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ—[short pause] “ਜਦੋਂ ਹੱਕ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਵੀ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਸਸਤੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।”
ਅੰਨਾ ਭਾਊ ਸਾਠੇ ਦੀ ਕਲਮ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਕੰਧ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਉੱਚੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਨਸਾਨੀ ਹੌਸਲੇ ਦਾ ਹਥੌੜਾ ਉਸਨੂੰ ਚਕਨਾਚੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।” ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਕੋਹੜ ’ਤੇ ਇੱਕ ਕਰਾਰਾ ਚੋਟ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤਾਕਤ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਕੀ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਫਕੀਰਾ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲੱਭਣ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਦ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ‘ਤੇ ਨਿਕਲਣਾ ਪਵੇਗਾ। “Fakira” ਦਾ ਹਰ ਪੰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦੇਵੇਗਾ।