ദേവദാസ്

ഈ കഥയുടെ അവസാനത്തോട് അടുക്കുമ്പോൾ, പ്രണയത്തെക്കുറിച്ചും നഷ്ടത്തെക്കുറിച്ചും നിങ്ങൾ ഇതുവരെ കരുതിവെച്ച എല്ലാ ധാരണകളും തകർന്നുപോകും. ശരത്ചന്ദ്ര ചതോപാധ്യായയുടെ ‘Devdas’ കേവലം ഒരു പ്രണയകഥയല്ല; അതൊരു മനുഷ്യന്റെ ആത്മനാശത്തിന്റെ തീവ്രമായ ചിത്രീകരണമാണ്.

ഒരു സായാഹ്നത്തിൽ, കൊൽക്കത്തയിലെ ഒരു ചെറിയ മുറിയിൽ എണ്ണവിളക്ക് മിന്നിപ്പെയ്യുന്നു. വായുവിൽ മുല്ലപ്പൂവിന്റെയും മദ്യത്തിന്റെയും നേരിയ ഗന്ധം കലർന്നിരിക്കുന്നു. ദേവദാസ് അവിടെ തളർന്നിരിക്കുകയാണ്. അയാളുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു വലിയ ശൂന്യതയുണ്ട്. അവിടെ, എനിക്ക് മറക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു രംഗമുണ്ട്. ചന്ദ്രമുഖിയോട് ദേവദാസ് പറയുന്നു, “എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ എരിയുന്ന ഈ തീ അണയ്ക്കാൻ നിനക്ക് കഴിയില്ല, കാരണം ആ തീ എന്റേതല്ല, മറിച്ച് പണ്ടെന്നോ നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു സ്വപ്നത്തിന്റേതാണ്.” [short pause]

പാരോയുമായുള്ള ആ ബാല്യകാല പ്രണയം തകർന്നപ്പോൾ, ദേവദാസ് തിരഞ്ഞെടുത്തത് സ്വയം ഇല്ലാതാക്കാനാണ്. പാരോയാകട്ടെ, സാമൂഹികമായ ചങ്ങലകളിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട് ആ പ്രണയത്തെ ഉള്ളിലൊതുക്കി ജീവിക്കുന്നു. ശരത്ചന്ദ്ര ചതോപാധ്യായയുടെ എഴുത്ത് അസാധാരണമാണ്; അദ്ദേഹം മനുഷ്യന്റെ ദൗർബല്യങ്ങളെ അതിമനോഹരമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. “മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയം ഒരു കണ്ണാടി പോലെയാണ്, ഒരിക്കൽ പൊട്ടിയാൽ പിന്നെ അത് പഴയതുപോലെ ആവില്ല” എന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതുമ്പോൾ വായനക്കാരൻ വല്ലാതെ സ്തംഭിച്ചുപോകുന്നു. [sigh]

ഈ നോവൽ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്ന വലിയ സത്യം ഇതാണ്: വ്യക്തിപരമായ തീരുമാനങ്ങളെക്കാൾ ഉപരിയായി, സമൂഹം നിശ്ചയിക്കുന്ന അതിരുകൾ എങ്ങനെയാണ് സ്നേഹത്തെയും ജീവിതത്തെയും കരിച്ചുകളയുന്നത് എന്ന്. [medium pause]

മദ്യപാനത്തിന്റെ ഇരുട്ടിലേക്ക് വീണുപോകുന്ന ഒരു മനുഷ്യൻ, തന്റെ പ്രിയതമയെ അവസാനമായി ഒന്നുകാണാൻ കൊതിക്കുന്നു. ആ യാത്രയിൽ അയാൾ എത്തിച്ചേരുന്നത് എവിടെയാണ്? ആ വാതിലിന് പുറത്ത് കാത്തുനിൽക്കുന്ന പാരോയ്ക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും? ദേവദാസ് അവസാനമായി ശ്വാസമെടുക്കുമ്പോൾ, അയാളുടെ മനസ്സിൽ നിറയുന്നത് ഏത് ഓർമ്മയാകും? ജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും കയ്പ്പേറിയതും എന്നാൽ മനോഹരവുമായ ആ അന്ത്യം അറിയാൻ ഈ പുസ്തകം നിങ്ങളെ നിർബന്ധിക്കും. നിങ്ങളും ആ യാത്രയുടെ ഭാഗമാകൂ.