ಫಣಿಯಮ್ಮ

ಒಂದು ಮುಗ್ಧ ಬಾಲಿಕೆಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಲೋಕದ ಬಣ್ಣಗಳು ಮಾಯವಾಗಿ, ಬೋಳಾದ ತಲೆಯ ಬಿಳಿಯ ಸೀರೆಯ ನೆರಳು ಆಕೆಯ ಇಡೀ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಆವರಿಸುವ ಆ ನೋವು… ಅದೊಂದು ಅತೀವವಾದ ನಿಶ್ಯಬ್ದದ ಕೂಗು. ‘Phaniyamma’ ಕಾದಂಬರಿಯು ಅಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ಗೂಢವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.

ಮನೆಯ ಹಜಾರದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪದ ದೀಪದ ಮಂದ ಬೆಳಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಳುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಸುವಾಸನೆಯ ನಡುವೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ತಣ್ಣನೆಯ ಬೂದಿ ವಾಸನೆ. ಎಂ.ಕೆ. ಇಂದಿರಾ ಅವರು ಫಣಿಯಮ್ಮನ ಬದುಕಿನ ಅತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ರೀತಿ ಅದ್ಭುತ. ಸಣ್ಣ ಬಾಲಕಿಯಾಗಿ ಮದುವೆಯ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗಿ, ವಿಧವೆಯಾದ ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಆಕೆಯ ಬಣ್ಣದ ಬಳೆಗಳು ಒಡೆದು, ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಭೂತಿಯ ಗೆರೆ ಮೂಡುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮೈ ಜುಮ್ಮೆನ್ನುತ್ತದೆ.

ನಾನು ಮರೆಯಲಾಗದ ಒಂದು ಸಂಭಾಷಣೆಯಿದೆ. ಫಣಿಯಮ್ಮ ತನ್ನ ಮೌನವನ್ನು ಮುರಿದು, ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಾಗ ಆಕೆ ಹೇಳುವ ಮಾತುಗಳು ಕೇವಲ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಕೋಲೆಯನ್ನು ಕಳಚುವ ಶಕ್ತಿ. ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಆಂತರ್ಯದ ಅಳುಕನ್ನು ಮೀರಿ, “ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಹೊರತು, ಆತ್ಮಕ್ಕಲ್ಲ” ಎಂದು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ನುಡಿಯುವಾಗ, ಆಕೆಯ ದೃಢತೆ ನಮಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. [sigh]

ಎಂ.ಕೆ. ಇಂದಿರಾ ಅವರ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ, ನೀರಿನ ಹರಿವಿನಂತೆ ಸಹಜ. ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: “ಬದುಕೆಂದರೆ ಬರಿ ಉಸಿರಾಡುವುದಲ್ಲ, ನೊಂದು ಬೆಂದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಲೆ ಅರಳುವಂತೆ, ನೋವಿನಿಂದ ಅರಿವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.” ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಜೀವದ ಮಹಾಕಾವ್ಯ.

ಈ ಕೃತಿಯ ನಿಜವಾದ ಸಾರವೇನೆಂದರೆ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆ ಗೋಡೆಗಳ ಬಿರುಕಿನಿಂದಲೇ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು. ‘Phaniyamma’ ಓದಿದ ಮೇಲೆ, ಮೌನದ ಹಿಂದಿರುವ ಆ ಮಹಾನ್ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಕೆ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಂಚುತ್ತಾಳೆ? ಆಕೆಯ ಬದುಕಿನ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಏನು? ಈ ಮೌನಬಂಡಾಯದ ಕಥೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅರಿಯಲು, ಆ ಪುಟಗಳ ಆಳಕ್ಕಿಳಿಯಲೇಬೇಕು. ಆಕೆಯ ಜೀವನದ ಪಯಣದ ಪ್ರತಿ ಹಂತವೂ, ನಿಮಗೆ ಹೊಸದೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.