मरुभूमिकल उंडाकुन्नथु

के. पी. रामनुन्नी यांच्या मनात अनेक वर्षांपासून एक अस्वस्थता घर करून होती—धर्माच्या नावाखाली माणसामाणसांत निर्माण होणाऱ्या भिंती आणि त्यातून सुकणारे मानवी भावविश्व. याच अस्वस्थतेतून आणि समाजातील विसंवादाला छेद देण्याच्या जिद्दीतून जन्म झाला ‘Marubhoomikal Undakunnathu’ या कादंबरीचा. लेखकाने केवळ कथा लिहिली नाही, तर त्यांनी एका समाजाच्या आत डोकावून, तिथल्या श्रद्धा आणि संघर्षांना शब्दांत गुंफले आहे.

कथेचा नायक अबू, जेव्हा स्वतःच्याच धार्मिक संस्कारांवर आणि सामाजिक संकेतांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करतो, तेव्हा तो एका अशा वाटेवर चालतो जिथे त्याला एकटे पडण्याची भीती आहे. मला आजही तो प्रसंग स्पष्ट आठवतो, जेव्हा अबू आणि सारा एकमेकांशी बोलतात. [short pause] साराच्या डोळ्यांत समाजाची भीती आहे, पण मनाच्या कोपऱ्यात एक अढळ विश्वास. ती अबूच्या डोळ्यांत बघून विचारते, “आपल्या प्रेमाची भाषा या दगडांच्या समाजाला कधी कळेल?” अबू शांत राहतो, पण त्याच्या मनातील द्वंद्व बाहेर पडते—”जेव्हा आपण स्वतःच्या काळजातील ओलावा जपून ठेवू, तेव्हाच वाळवंटात फुले उमलतील.”

[medium pause]

ही कादंबरी केवळ एका प्रेमकथेबद्दल नाही. तिचे खरे सार हे आहे की, द्वेष हे मानवी स्वभावाचे नैसर्गिक अंग नसून, ते बाहेरून लादलेले वाळवंट आहे. जेव्हा एखादी व्यक्ती निवडीचे स्वातंत्र्य आणि करुणेचा मार्ग निवडते, तेव्हा समाज बदलू लागतो. लेखकाची लेखणी इतकी धारदार आहे की, वाचक स्वतःला त्या पात्रांच्या जागी अनुभवू लागतो. रामनुन्नी लिहितात, “माणूस जेव्हा दुसऱ्याला समजून घेतो, तेव्हा तो स्वतःच्या अस्तित्वाचा विस्तार करत असतो.”

या कादंबरीतला महापूर केवळ निसर्गाचा कोप नाही, तर तो माणसाच्या माणुसकीची परीक्षा घेणारा एक अग्निपरीक्षेचा क्षण आहे. अबू तिथे जे काही करतो, ते वाचताना अंगावर काटा येतो. [long pause] पण, शेवटी अबू आणि साराच्या संघर्षाचे काय होते? काय ते समाजाच्या मर्यादा मोडून एक नवे जग निर्माण करू शकतील, की त्यांच्यावरही वाळवंटाचे सावट पसरेल? हे जाणून घेण्यासाठी ‘Marubhoomikal Undakunnathu’ वाचणे, हा एक अनुभव आहे. हा प्रवास तुम्हाला विचारांच्या अशा वळणावर नेऊन सोडेल, जिथून परतताना तुमचे जग पाहण्याचे नजरिया पूर्णपणे बदललेले असेल.