प्रथम, आपण या पशूला सुंदर बनवूया: चिंतेबद्दलची एक नवीन कथा

जेव्हा तुम्ही हे पुस्तक वाचून पूर्ण कराल, तेव्हा चिंता (anxiety) म्हणजे काय, याबद्दलचे तुमचे आतापर्यंतचे सर्व समज पूर्णपणे बदललेले असतील. ‘first, we make the beast beautiful: a new story about anxiety’ या पुस्तकात सारा विल्सन आपल्याला एका अशा प्रवासावर घेऊन जातात, जिथे चिंता हा कोणताही आजार नसून, तो समजून घ्यायचा एक ‘पशू’ (beast) आहे. एका १२ वर्षांच्या मुलाला सांगायचे तर: तुमची चिंता म्हणजे तुमची शत्रू नसून, ती तुमच्या जगण्याला अधिक अर्थपूर्ण बनवणारी एक दिशादर्शक शक्ती आहे.

सारा विल्सन स्वतः दीर्घकाळ चिंतेच्या छायेत राहिल्या आहेत. त्या म्हणतात, “चिंतेला शांत करण्याचा प्रयत्न करू नका, तर ती तुम्हाला काय सांगू इच्छिते, हे ऐका.” लेखिका दलाई लामा यांच्या भेटीचा उल्लेख करत सांगतात की, आपला मेंदू शांत करणे हे आपले ध्येय नसून, त्यातील अस्वस्थतेला स्वीकारणे हेच खऱ्या अर्थाने मोठेपण आहे. त्या एक महत्त्वाचा दावा करतात की, आधुनिक वैद्यकीय शास्त्राने चिंतेला केवळ ‘रासायनिक असंतुलन’ म्हणून चुकीच्या पद्धतीने लेबल केले आहे. त्याऐवजी, ही अस्वस्थता म्हणजे आपल्या संवेदनांची एक ‘सुपरपॉवर’ असू शकते. [short pause]

सारा विल्सन यांच्या मते, आपण सगळेच आयुष्यात एक काल्पनिक ‘गाइडबुक’ शोधत असतो, जे कोणाकडेच नसते. त्या म्हणतात, “आपण सगळेच जण आयुष्यात improvising करत आहोत, आणि ही गोष्टच आपल्याला एकमेकांशी जोडते.” [uhm] काहींना असे वाटते की, चिंता ही केवळ विचार करण्याची पद्धत आहे, पण सारा स्पष्ट करतात की, आपल्या पोटातील आरोग्य आणि आपल्या मेंदूतील विचारांचा थेट संबंध असतो. त्या ‘रूटीन’चे महत्त्व अधोरेखित करतात, ज्यामुळे निर्णय घेण्याचा ताण कमी होतो.

काही टीकाकार असा आक्षेप घेतात की, चिंता ही एक गंभीर वैद्यकीय स्थिती आहे, तिला ‘पशू’ म्हणणे चुकीचे आहे. पण सारा विल्सन यावर उत्तर देतात की, आपण पशूला मारण्यापेक्षा त्याला पाळायला शिकलो, तर तेच आपले सामर्थ्य बनते.

काय तुम्ही या ‘पशूला’ सुंदर बनवायला तयार आहात? या पुस्तकात मांडलेले विचार तुम्हाला तुमच्या स्वभावाकडे एका वेगळ्या नजरेने पाहायला लावतात. [sigh] ही केवळ एक माहिती नाही, तर स्वतःला समजून घेण्याची एक नवी दृष्टी आहे.