ਮੰਨੂ ਨੂ ਮੰਤਰ
ਵੱਲੋਂ ਪੰਨਾ ਲਾਲ ਪਟੇਲ
ਸਾਰਿਕਾ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ
ਸਾਰਿਕਾ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ
ਮੰਨੂ ਨੂ ਮੰਤਰ
Bhakti Yoga is a profound exploration of the path of devotion, presenting love, surrender, and spiritual discipline through the teachings of Swami Vivekananda.
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
ਇਹ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ, ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸੋਕੇ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਸਮਝ
ਧਰਤੀ ਤਰੇੜਾਂ ਖਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੂਏਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚੀ, ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਲੂ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਝੁਲਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੀਤਾਂ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ। ਇਸੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ “Mannu Nu Mantar”।
ਪੰਨਾਲਾਲ ਪਟੇਲ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਉਣਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਮੀਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਕਤਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਬੇਯਕੀਨੀ ਹੈ।
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਤਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਤਾਂ ਕੀ ਸਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ?” ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਕਿਸਮਤ ਤਾਂ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪਸੀ ਫੁੱਟ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਕੇ ਖੂਹ ਪੁੱਟਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਈਏ।” [ਸਾਹ]
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। “Mannu Nu Mantar” ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਡਰ ਵਿੱਚ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੱਲ ਭੱਜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੁਸੀਬਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਅਸਲੀ ਤਾਕਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਭਦੀ ਹੈ। ਪੰਨਾਲਾਲ ਪਟੇਲ ਦੀ ਕਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਜਾਦੂ ਹੈ; ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਲਈ ਲੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਸੁਪਨਾ ਪਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।”
ਕੀ ਉਹ ਪਿੰਡ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਬਦਲ ਸਕੇਗਾ? ਕੀ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਖੁਦ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਕਦੀਰ ਲਿਖਣਗੇ? ਇਹ ਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਦਲਾਅ ਬਾਹਰੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। [ਛੋਟਾ ਵਿਰਾਮ] ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ “Mannu Nu Mantar” ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ।