ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਆਦਤਾਂ

ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬੇਚੈਨੀ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ। ਇਹ ਉਹ ਡੂੰਘਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ ਜੋ ਸਟੀਫਨ ਆਰ. ਕੋਵੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ “The 7 Habits of Highly Effective People” ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇੱਕ ਉਮੀਦ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਾਰ ਸਧਾਰਨ ਹੈ: ਸੱਚੀ ਸਫਲਤਾ ਬਾਹਰੀ ਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਧਾਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਟੀਫਨ ਆਰ. ਕੋਵੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਨ, ਨੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਇਸ ਲਈ ਲਿਖੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਨਿਰਭਰਤਾ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਰ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਥਾਂ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ ਜਿਹੀ ਉਹ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਜਿਹੋ ਜਿਹੇ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਹਾਂ।” ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੀ ਸਾਡੀ ਹਕੀਕਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕੋਵੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ “ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ।” ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਰੂਹ ਫੂਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਆਦਤਾਂ ਸਾਡੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਤਾਰ ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।” ਇਹ ਆਦਤਾਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਆਲੋਚਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਬਹੁਤ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਹਨ, ਪਰ ਕੋਵੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਾਫ ਹੈ: ਤੁਸੀਂ ਫਸਲ ਕੱਟਣ ਲਈ ਬੀਜ ਬੀਜਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਟਪਾ ਸਕਦੇ; ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।

ਉਹ ਸੱਤ ਆਦਤਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲ ਕਰਨੀ, ਅੰਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਜਿੱਤ (Win-Win) ਸੋਚਣਾ—ਸਿਰਫ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜਿਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹਨ। “ਆਪਣੀ ਆਰੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੋ” ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਿਰੰਤਰ ਸਵੈ-ਵਿਕਾਸ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸੱਚੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ? ਸਟੀਫਨ ਆਰ. ਕੋਵੀ ਦੀ “The 7 Habits of Highly Effective People” ਸਿਰਫ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਹੈ।