ਯੁਗੰਧਰ
ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਸਾਵੰਤ
ਸਾਰਿਕਾ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ
ਸਾਰਿਕਾ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ
ਯੁਗੰਧਰ
Bhakti Yoga is a profound exploration of the path of devotion, presenting love, surrender, and spiritual discipline through the teachings of Swami Vivekananda.
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
ਯੁਗੰਧਰ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਸਾਵੰਤ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਮਝ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨਾਇਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ‘ਤੇ ਲਿਖੀ ਇਹ ਰਚਨਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੁਣੀ ਗਈ ਹੈ? ਇਹ ਕੋਈ ਰਵਾਇਤੀ ਜੀਵਨੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫਰੋਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਸਾਵੰਤ ਦੀ ਰਚਨਾ “Yugandhar” ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਇਨਸਾਨ ਹੈ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦਿਲ ‘ਤੇ ਪੱਥਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਲਹੂ ਦੀ ਗੰਧ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੱਥ ਦੀਆਂ ਵਾਗਾਂ ਫੜੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਜਿੰਨੀ ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦਾ ਦਰਦ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਹਲੂਣ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਗੰਧਾਰੀ ਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਰਾਪ। ਉੱਥੇ ਸੰਵਾਦ ਕੁਝ ਇੰਝ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ—ਗੰਧਾਰੀ ਕੰਬਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿਖਦਾ?” ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਪਰਾਧੀ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” [ਸਾਹ]
ਲੇਖਕ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਸਾਵੰਤ ਦੀ ਕਲਾ ਕਮਾਲ ਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਚਿਤਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਉਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਯੁੱਗਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਮੋਢਾ ਜਦੋਂ ਕੰਬਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਥਿੜਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”
ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਤਿਆਗ ਦਾ ਅਸਲ ਮੁੱਲ ਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਣੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਦੁਵਿਧਾ ਭਰੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਕੀ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਮਹਾਨ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੋਝ ਹੇਠ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ?
“Yugandhar” ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਇਹ ਸਵਾਲ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਆਈਨਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਸਾਵੰਤ ਨੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨੀ ਰੂਹ ਦਿੱਤੀ?