ਮੂਮਲ

ਮੂਮਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜਾਦੂ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਮੇਲ ਇੰਨੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ‘ਕਾਕ ਮਹਿਲ’ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜ਼ਵੇਰਚੰਦ ਮੇਘਾਨੀ ਦੀ ਲਿਖੀ “Mumal” ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਤੰਦ ਹੈ। ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ, ਕਾਕ ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੂਮਲ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮਹੇਂਦਰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਮੇਘਾਨੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਤਪੱਸਿਆ ਸੀ।”

ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜੋ ਕਦੇ ਭੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਹੇਂਦਰ ਮੂਮਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਦੀ ਮੱਧਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਘੁਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮਹੇਂਦਰ ਇੱਕ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਹ ਤੇਜ਼ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਕਰ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭੁੱਲ ਜੋ ਪਿਆਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਤਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਢਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। [sigh] ਮੂਮਲ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ ਹੈ; ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਹੇਂਦਰ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ, ਨਾ ਕਿ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਭਰਮ ਨੂੰ।

ਜ਼ਵੇਰਚੰਦ ਮੇਘਾਨੀ ਦੀ ਕਲਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਦੂ ਹੈ ਜੋ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੋਲਣ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। “Mumal” ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਦੂਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ੱਕ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰਵਾਨਗੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਪਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਤ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੱਕ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਮਹੇਂਦਰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਸੁਧਾਰ ਸਕੇਗਾ? ਕੀ ਮੂਮਲ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦੁਖਾਂਤ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਲਿਖੇਗਾ? ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਦੇਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੇ ਆਖਰੀ ਪੰਨੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ।