द फोर एग्रीमेंट्स

माणसाने आजवर लिहिलेल्या सर्व स्व-मदत पुस्तकांपैकी ‘The Four Agreements’ हे एकमेव असे पुस्तक आहे ज्याने मानवी अस्तित्वाच्या मूलभूत पायालाच आव्हान दिले आहे आणि जगभरातील करोडो लोकांच्या जीवनाकडे बघण्याचा दृष्टिकोन कायमचा बदलून टाकला आहे.

डॉन मिगेल रुइझ यांचे हे पुस्तक सांगते की, आपण लहानपणापासून समाजाच्या अटी आणि नियमांच्या जाळ्यात अडकलेले असतो, ज्याला लेखक ‘ग्रहाचे स्वप्न’ (Dream of the Planet) असे म्हणतात. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, आयुष्यात खऱ्या आनंदाने जगायचे असेल, तर समाजाच्या चुकीच्या अटी मोडून स्वतःचे नियम बनवणे हीच स्वातंत्र्याची गुरुकिल्ली आहे. [short pause]

रुइझ म्हणतात, “तुमचे शब्द हा एक सर्जनशील शक्तीचा स्रोत आहे; ते जपून वापरा.” या विधानाचा अर्थ असा की, आपण इतरांबद्दल बोलताना किंवा स्वतःबद्दल विचार करताना जे शब्द वापरतो, ते आपल्या विश्वाचे रूप ठरवतात. लेखक चार मुख्य तत्त्वे मांडतात. पहिले, आपल्या शब्दांशी प्रामाणिक राहणे. दुसरे, कशाचाही वैयक्तिक बाऊ न करणे. तिसरे, उगाच तर्क न लावणे आणि चौथे, नेहमी आपली सर्वोत्तम कामगिरी करणे.

काही टीकाकार असा आक्षेप घेतात की, हे नियम पाळणे व्यवहारात कठीण आहे. त्यावर रुइझ यांचे उत्तर स्पष्ट आहे: हे बदल एका रात्रीत होत नाहीत, तर ते ‘योद्धा’ म्हणून सातत्यपूर्ण अभ्यासाने साध्य करावे लागतात. [sigh] रुइझ स्वतः एक प्राचीन मेक्सिकन टोलटेक परंपरेतील शिक्षक आहेत, ज्यांनी स्वतःच्या मृत्यूपर्यंतच्या अनुभवातून हे ज्ञान जगाला दिले. त्यांच्या मते, हे केवळ तत्त्वज्ञान नसून, मानसिक गुलामीतून मुक्त होण्याचा एक मार्ग आहे.

माणसाने आयुष्यात खऱ्या आनंदाने जगायचे असेल, तर समाजाच्या चुकीच्या अटी मोडून स्वतःचे नियम बनवणे हीच स्वातंत्र्याची गुरुकिल्ली आहे.

आता प्रश्न उरतो, की तुम्ही या ‘ग्रहाच्या स्वप्नातून’ मुक्त होण्यास तयार आहात का? ‘The Four Agreements’ वाचणे म्हणजे स्वतःच्या जुन्या, भीतीवर आधारित व्यक्तिमत्त्वाचा अंत करून एका नवीन आयुष्याची सुरुवात करणे आहे. हे केवळ पुस्तक नाही, तर तुमच्या आत्म्याचा आवाज ओळखण्याची एक संधी आहे.