ऑन रायटिंग: अ मेमॉयर ऑफ द क्राफ्ट

लेखक बनावे की ते निसर्गतः घडतात? या पुस्तकाचा शेवट होईपर्यंत, लेखनाबद्दलच्या तुमच्या सर्व समजुती पूर्णपणे बदलून जातील. स्टिफन किंग यांचे “On Writing: A Memoir of the Craft” हे केवळ एक आत्मचरित्र नाही, तर ते कलेच्या साधनेचा एक पवित्र जाहीरनामा आहे.

किंग एका साध्या पण प्रभावी तत्त्वावर जोर देतात: “जर तुम्हाला लिहायचे असेल, तर तुमच्याकडे वाचण्यासाठी वेळ नाही आणि लिहिण्यासाठी साधने नाहीत, तर तुम्ही लेखक होऊ शकत नाही.” एका १२ वर्षांच्या मुलाला समजेल अशा भाषेत सांगायचे तर—लेखन म्हणजे जादू नाही, तर ते घाम गाळून कमावलेले कौशल्य आहे.

किंग लेखनाकडे एक ‘टूलबॉक्स’ म्हणून पाहतात. ते म्हणतात, “लेखकाचा टूलबॉक्स शब्दांच्या आणि व्याकरणाच्या साहित्याने भरलेला असावा.” ते अलंकारिक आणि अवजड भाषेच्या विरोधात आहेत, कारण त्यांच्या मते, “साधेपणाच हाच सौंदर्याचा मुख्य आधार असतो.” त्यांच्या मते, कथा ही आर्किटेक्टप्रमाणे रचायची नसते, तर ती जमिनीखाली गाडलेल्या जीवाश्माप्रमाणे (fossils) उत्खनन करून शोधायची असते. [short pause] स्टिफन किंग यांच्या आयुष्यात दारिद्र्य आणि संघर्षाचे अनेक क्षण आले, पण त्यांच्या पत्नीने—तबीथाने—कचऱ्यात फेकलेले त्यांचे पहिले हस्तलिखित सावरून त्यांना सावरले.

काही समीक्षक म्हणतात की, लेखनाची शैली शिकवता येत नाही, ती उपजत असावी लागते. किंग यावर उत्तर देतात की, नैसर्गिक प्रतिभा ही कच्च्या मालासारखी असते, तिला धार लावण्यासाठी कठोर शिस्तीची गरज असते. ते स्वतःच्या अनुभवातून सांगतात की, लेखनाचे दोन टप्पे असतात: पहिले मसुदा लिहिताना दरवाजा बंद असावा, पण सुधारणा करताना तो जगासाठी उघडा असावा. [sigh]

१९९९ च्या भीषण अपघातानंतर, वेदनांशी लढताना त्यांना जाणीव झाली की लेखन हे केवळ काम नाही, तर जगण्याचा एक मार्ग आहे. “वाचा खूप, लिहा खूप,” हा त्यांच्या जीवनाचा मंत्र आहे. हा ‘सार’ तुम्हाला हेच सांगतो की, लेखनाचे शिल्प घडवण्यासाठी कल्पनाशक्तीपेक्षाही जास्त जिद्द लागते. ही गोष्ट केवळ एका लेखकाची नाही, तर ती स्वतःला शोधण्याची आहे. काय तुम्ही तुमच्या आतल्या लेखकाला भेटायला तयार आहात? मग हे पुस्तक तुमच्यासाठीच आहे.