पतंगवाला

अमीर, काबुलच्या वझीर अकबर खान गल्लीतील एक लहान मुलगा. त्याच्या मनात एकाच इच्छा आहे—त्याच्या वडिलांचे, बाबांचे प्रेम आणि मान्यता मिळवणे. पण त्याच्या आयुष्यात हसन आहे, जो त्याचा नोकर असूनही त्याचा सावलीसारखा मित्र आहे. हसनच्या चेहऱ्यावरची ती निष्पाप निष्ठा अमीरच्या मनात एक विचित्र असुरक्षितता निर्माण करते. अमीरला माहित आहे की जर त्याने एकदा निवड केली, तर तो कदाचित पुन्हा कधीच ‘तो अमीर’ उरणार नाही.

“द काईट रनर” हे पुस्तक केवळ एक कथा नाही, तर ती मानवी स्वभावाच्या गडद कोपऱ्यांची सफर आहे. काबुलची ती थंडीची दुपार आठवा. हवेत पतंगांच्या दोऱ्यांचा घर्षण आवाज येतोय, रस्ते बर्फाच्या थरांनी साचलेले आहेत आणि आकाशात रंगाबेरंगी पतंग उडतायत. पण एका गल्लीच्या कोपऱ्यात, हसन तिथे उभा आहे—शांत, निशस्त्र आणि पूर्णपणे असहाय्य. तिथे घडलेली ती भीषण घटना अमीर लांबून पाहतोय. [short pause] तिथे त्या खोलीत उमटणारी भीती आणि त्याचे स्वतःचे ‘कायरत्व’ त्याला आयुष्यभर सतावणार आहे.

खालिद हुसेनी यांनी शब्दांतून एक अशी दुनिया उभी केली आहे जिथे निष्ठा आणि विश्वासघात एकाच नाण्याच्या दोन बाजू आहेत. हसनचे ते शब्द, “तुमच्यासाठी, हजार वेळा,” हे वाक्य संपूर्ण कादंबरीचा आत्मा आहे. अमीरच्या मनात चाललेला संघर्ष, त्याचे अमेरिकेतील आयुष्य आणि पुन्हा युद्धग्रस्त अफगाणिस्तानात परतण्याचे त्याचे धाडस, हे वाचताना काळजात चर्रर्र होते. [sigh]

लेखकाची लेखणी इतकी धारदार आहे की ते लिहितात, “गुन्हा फक्त एकच आहे, चोरी. बाकीचे सगळे गुन्हे हे चोरीचेच विविध प्रकार आहेत.” ही कादंबरी सांगते की, आपण भूतकाळ गाडून टाकू शकत नाही, कारण तो जमिनीच्या आतून रस्ता शोधत बाहेर येतोच. हे पुस्तक तुम्हाला अशा एका वळणावर आणून सोडते, जिथे तुम्हाला स्वतःच्याच चुकांची कबुली द्यावीशी वाटते. अमीरला शेवटी प्रायश्चित्त मिळेल का? तो पतंग पुन्हा आकाशात उंच झेप घेईल का? ज्या क्षणी तुम्ही हे पुस्तक हातात घेता, त्या क्षणी तुम्ही अमीरच्या प्रवासाचे साक्षीदार बनता. हा प्रवास वाचणे म्हणजे स्वतःला पुन्हा शोधणे होय.