मरो अक्षर

शहराच्या गजबजाटात लाखो माणसे रोज एकत्र येतात, पण तरीही प्रत्येकजण आपल्या एकांतवासात किती पोरका असतो, हे एक अनाकलनीय सत्य आहे. निरंजन भगत यांच्या ‘Maro Aksar’ या काव्यसंग्रहाचे जग याच विसंगतीतून जन्म घेते. जिथे यंत्रांचा आवाज मानवी हृदयाच्या धडधडीवर मात करतो, तिथे हे शब्द एक आरसा बनून उभे राहतात.

एका जुन्या क्लॉक टॉवरच्या सावलीत उभा असलेला तो फुगेवाला, ज्याच्याकडे कोणीच बघत नाही; किंवा सिग्नलवरचे ते आंधळे डोळे, जे फक्त आवाजांच्या धक्क्यांनी जग ओळखतात. ही दृश्ये निरंजन भगत इतक्या प्रखरपणे मांडतात की आपल्यालाही त्या रस्त्यावरील धूळ आणि दमट हवेचा भास होतो. [short pause]

त्यांच्या लेखणीत एक विलक्षण जादू आहे. ते शहराला फक्त विटा-सिमेंटची इमारत म्हणून नाही, तर एका श्वास घेणाऱ्या जीवासारखे पाहतात. एका कवितेत ते लिहितात, “शहराच्या नसांमध्ये धावणारी ही धावपळ म्हणजे प्रगती आहे की आपले विस्मरण?” हे वाक्य वाचताना अंगावर काटा येतो. [sigh]

निरंजन भगत यांची ताकद त्यांच्या उपमांमध्ये आहे. ते साध्या प्रसंगांतून मानवी अस्तित्वाचा प्रश्न उभा करतात. एखादा जुना खांब किंवा रात्रीचे ते एकलकोंडे पथदिवे, त्यांच्या कवीमनातून जेव्हा उतरतात, तेव्हा ते केवळ वस्तू राहत नाहीत; ते आपल्या विसरलेल्या संवेदनशीलतेचे प्रतीक बनतात. त्यांच्या लेखनाचे मुख्य सूत्र हेच आहे की, आधुनिकतेच्या चकचकाटात आपण माणूस म्हणून एकमेकांपासून किती दूर झालो आहोत. हे पुस्तक केवळ कवितांचा संग्रह नाही, तर हे शहरी जगण्याच्या वेदनेचे आणि तरीही त्यात उरलेल्या आशेचे एक दस्तऐवज आहे.

[uhm] जेव्हा तुम्ही ‘Maro Aksar’ च्या पानांतून फिरता, तेव्हा तुम्हाला जाणीव होते की हे शब्द तुमच्या स्वतःच्या आयुष्यातल्या त्या शांत क्षणांचे आहेत जे तुम्ही गर्दीत कोठे तरी हरवून बसला होता. हे वाचल्यावर शहराकडे पाहण्याची तुमची दृष्टी कायमची बदलून जाईल. पण प्रश्न उरतोच, ही यंत्रवत झालेली माणसे पुन्हा कधी माणुसकीच्या ओलाव्याने एकत्र येतील का? या उत्तराच्या शोधात, ‘Maro Aksar’ च्या या प्रवासात तुम्हाला नक्कीच सहभागी व्हायला हवे.