ജനാരണ്യം (ദി മിഡിൽമാൻ)

ഒരു മനുഷ്യന്റെ ആത്മാഭിമാനം എത്ര രൂപയ്ക്കാണ് വിൽക്കപ്പെടുന്നത്? ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരമാണ് ശങ്കറിന്റെ ‘Jana Aranya (The Middleman)’. കൊൽക്കത്തയിലെ തൊഴിലില്ലായ്മയുടെയും അഴിമതിയുടെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഒരു യുവാവിന്റെ ധാർമ്മികമായ തകർച്ചയെ ഇതിനേക്കാൾ മനോഹരമായി മറ്റാരും വരച്ചുകാട്ടിയിട്ടില്ല.

[short pause]

കൽക്കട്ടയിലെ വിയർപ്പും അഴുക്കും കലർന്ന തെരുവുകൾ. ഓഫീസുകളിലെ മങ്ങിയ വെളിച്ചം, പഴയ പേപ്പർ ഫയലുകളുടെ മണം, അഴിമതിയുടെ പുകച്ചുരുളുകൾക്കിടയിൽ ശ്വാസം മുട്ടുന്ന ശങ്കർ. അയാൾക്ക് മുന്നിൽ ഒരു വലിയ ഡീൽ ഒപ്പുവെക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു ‘മിഡിൽമാൻ’ അഥവാ ഇടനിലക്കാരനായി മാറാൻ നിർബന്ധിതനാകുന്ന ആ നിമിഷം.

ഞാൻ ഒരിക്കലും മറക്കാത്ത ഒരു സംഭാഷണമുണ്ട്. ലാഭത്തിന് വേണ്ടി എന്തും ചെയ്യാം എന്ന നിലയിലേക്ക് മാറുന്ന ശങ്കറിനോട് ഒരു സുഹൃത്ത് ചോദിക്കുന്നു: “എന്താണ് നീ തേടുന്നത്?” അതിന് ശങ്കറിന്റെ മറുപടി ഇതാണ്: “എനിക്ക് ജീവിക്കണം. അന്തസ്സോടെയല്ല, എങ്കിലും ജീവിക്കണം.” [medium pause]

ഈ നോവലിന്റെ കാതൽ അതാണ്. വിശപ്പും സാഹചര്യങ്ങളും ചേർന്ന് ഒരുവന്റെ മനസ്സാക്ഷിയെ എങ്ങനെയാണ് മെല്ലെ കൊന്നുകളയുന്നത് എന്നതിന്റെ നേർചിത്രം. ശങ്കർ (Mani Shankar Mukherjee) തന്റെ തൂലികയിലൂടെ വായനക്കാരെ അസ്വസ്ഥപ്പെടുത്തുന്നു. “മനുഷ്യന്റെ സത്യസന്ധത എന്നത് വെറും ഒരു വിലപേശൽ വസ്തു മാത്രമാണോ?” എന്ന ചോദ്യം അദ്ദേഹം നിരന്തരം നമ്മോട് ചോദിക്കുന്നു. വരികൾക്കിടയിലെ ആഴമേറിയ നിശബ്ദത വായനക്കാരെ വല്ലാതെ വേദനിപ്പിക്കും. ശങ്കറിന്റെ ആഖ്യാനശൈലി അത്യപൂർവ്വമാണ്; അതിലളിതമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അദ്ദേഹം നഗരത്തിന്റെ ക്രൂരതയെ ഒപ്പിയെടുക്കുന്നു.

ജീവിതത്തിന്റെ പാതിവഴിയിൽ, തന്റെ മൂല്യങ്ങൾ ബലികഴിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ, ശങ്കർ ഒടുവിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത് എവിടെയാണ്? വിജയിച്ചുവെന്ന് അയാൾക്ക് തോന്നുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഉള്ളിൽ അയാൾ ഒരു തോൽവി മാത്രമായി അവശേഷിക്കുന്നു.