മർഹി ദ ദീവ

പഞ്ചാബിന്റെ ഗ്രാമീണ ജീവിതത്തെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെ ഇത്രമേൽ തീക്ഷ്ണമായി ആവിഷ്കരിച്ച മറ്റൊരു നോവൽ കുറവാണ്. ഗുർദിയാൽ സിംഗിന്റെ ‘Marhi Da Diva’ എന്ന ഈ കൃതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചപ്പോൾ, അന്നത്തെ സാഹിത്യ ലോകത്തിന് ഇതൊരു വലിയ അത്ഭുതമായിരുന്നു; കാരണം ഒരു സാധാരണ ദളിത് കർഷകന്റെ ജീവിതത്തെ ഇത്രയേറെ ആഴത്തിലും അന്തസ്സോടെയും ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച മറ്റൊരു രചന അക്കാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

പഞ്ചാബിലെ ഒരു ഗ്രാമത്തിലെ മണ്ണും മനുഷ്യനും ഇതിൽ കഥാപാത്രങ്ങളാണ്. ജാഗിറും ഭാനിയും തമ്മിലുള്ള തീവ്രമായ പ്രണയം കേവലം ഒരു പ്രണയകഥയല്ല; മറിച്ച്, ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെയും സാമ്പത്തിക ചൂഷണത്തിന്റെയും ചങ്ങലകൾക്കിടയിൽ പിടയുന്ന മനുഷ്യന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ കഥയാണ്. കൃഷിഭൂമിയിൽ വിയർപ്പൊഴുക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം മണ്ണിൽ അന്യരായിപ്പോകുന്ന ഒരു ജനതയുടെ വേദന ഇതിലുണ്ട്.

ഈ നോവലിലെ ഏറ്റവും ഹൃദയഭേദകമായ ഒരു രംഗം ഓർക്കുന്നു. ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന വേനൽക്കാലത്തെ ഒരു ഉച്ചനേരം. മണ്ണിൽ അരിച്ചെടുക്കുന്ന ആ ചൂടിനിടയിൽ ജാഗിർ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളായ ഭാനിയെ നോക്കുന്നു. ചുറ്റുമുള്ള വായുവിൽ ഉണങ്ങിയ വൈക്കോലിന്റെ മണമുണ്ട്. സൂര്യപ്രകാശം മണ്ണിൽ വീണ് കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്നു. “നമ്മൾ എന്തിനാണ് ഇത്രയേറെ സഹിക്കുന്നത്?” എന്ന് ഭാനി ചോദിക്കുമ്പോൾ ജാഗിറിന്റെ മൗനം ഒരു വലിയ വിലാപമായി മാറുന്നു. ആ നിമിഷം, അധികാരവർഗ്ഗത്തിന്റെ മുന്നിൽ തലകുനിക്കാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട ഒരു മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായാവസ്ഥയും, അതേസമയം ഉള്ളിൽ കത്തുന്ന പ്രത്യാശയുടെ ചെറിയൊരു ദീപനാളവും ഗുർദിയാൽ സിംഗ് വളരെ മനോഹരമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. [sigh]

ഈ നോവലിന്റെ കാതൽ, സ്നേഹം കൊണ്ട് മാത്രം മാറ്റാൻ കഴിയാത്ത ചില സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുണ്ട് എന്ന സത്യമാണ്. മനുഷ്യന്റെ അഭിമാനത്തെ തകർക്കാൻ പലർക്കും കഴിഞ്ഞേക്കാം, എന്നാൽ ആത്മാവിന്റെ കരുത്തിനെ ആർക്കും കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് സിംഗ് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഷാശൈലി ലളിതമാണ്, പക്ഷേ ഓരോ വാക്കും ഒരു കനൽ പോലെ വായനക്കാരന്റെ ഉള്ളിൽ വീഴുന്നു. “മനുഷ്യൻ മണ്ണിൽ അലിഞ്ഞു ചേരുമ്പോഴും അവൻ വിതച്ച സ്വപ്നങ്ങൾ അവിടെ ബാക്കിയാകുന്നു” എന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതുമ്പോൾ വായനക്കാരൻ അമ്പരന്നുപോകാറുണ്ട്.

ഈ കഥ വെറുമൊരു നോവലല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ പരീക്ഷണമാണ്. അവസാന താളുകളിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ, ജാഗിറിന്റെയും ഭാനിയുടെയും പോരാട്ടം വായനക്കാരന്റെ ഉള്ളിൽ നീറുന്ന ഒരു ചോദ്യമായി മാറുന്നു: നീതി എവിടെയാണ്? ആ ഉത്തരത്തിനായി ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ഓരോ താളും നിങ്ങൾ തന്നെ മറിയ്ക്കണം.