વન નાઇટ @ ધ કૉલ સેન્ટર

શું તમે જાણો છો કે ચેતન ભગતની આ નવલકથા એક અજાણી સ્ત્રી સાથેની મુસાફરી દરમિયાન મળેલી પ્રેરણાનું પરિણામ છે? આ પુસ્તક માત્ર એક વાર્તા નથી, પણ એક મધ્યરાત્રિનો અનુભવ છે.

ગુરુગ્રામની કોનેક્સિયન્સ કોલ સેન્ટરની એ ઠંડી, વાતાનુકૂલિત ઓફિસમાં આ છ મિત્રો બેઠા છે. બહાર રાતનું અંધારું છે, પણ અંદર લાઈટોનો ઝગઝગાટ અને ફોન પરના સતત અવાજોમાં એક પ્રકારનું ગૂંગળામણ અનુભવાય છે. ટેબલ પર ઠંડી કોફીના કપ પડ્યા છે, હવામાં જૂના પેપર્સ અને તણાવની ગંધ છે. ત્યારે જ શ્યામના ફોન પર એક એવો કોલ આવે છે, જેની કોઈએ કલ્પના પણ નહોતી કરી—સાક્ષાત ઈશ્વરનો કોલ.

એક દ્રશ્ય જે હજુ પણ મનમાં જીવંત છે, જ્યારે વરૂણ ઉર્ફે વ્રુમ પોતાના બોસ બક્ષી સામે આક્રોશ ઠાલવે છે. વ્રુમ ગુસ્સામાં કહે છે, “તમે અમને માણસ નહીં, પણ માત્ર રિસોર્સ ગણો છો!” અને બક્ષીનો ઠંડો જવાબ આવે છે, “આ કોર્પોરેટ જગત છે, વ્રુમ, અહીં ભાવનાઓને કોઈ સ્થાન નથી.” [short pause]

ચેતન ભગત અહીં લખે છે, “જ્યારે તમારી પાસે ગુમાવવા જેવું કંઈ ન હોય, ત્યારે જ તમે સાચું બોલવાની હિંમત કરો છો.”

પુસ્તકનો ગૂઢ તર્ક એ છે કે આધુનિક જીવનની ભાગદોડમાં આપણે આપણી જાતને ભૂલી ગયા છીએ. તે કહે છે કે જ્યારે આપણે બહારની દુનિયાના દબાણ સામે ઝૂકી જઈએ છીએ, ત્યારે આપણો આંતરિક અવાજ ક્યાંક દબાઈ જાય છે. [sigh]

આ સારમાં શ્યામ, પ્રિયંકા, એશા અને અન્ય પાત્રો માત્ર નોકરી બદલવાની લડાઈ નથી લડતા, પણ અસ્તિત્વની લડાઈ લડે છે. લેખકની કલા એ છે કે તેઓ ગંભીર કોર્પોરેટ વિષયને પણ એક સામાન્ય યુવાનની ભાષામાં વણી લે છે.