સુખનો ફાંસો: સંઘર્ષ કરવાનું બંધ કરીને જીવવાનું કેવી રીતે શરૂ કરવું

શું તમે જાણો છો કે મનોવિજ્ઞાનના અભ્યાસો અનુસાર, જે લોકો સતત ‘ખુશ’ રહેવાનો પ્રયત્ન કરે છે, તેઓ વાસ્તવમાં દુનિયામાં સૌથી વધુ નાખુશ લોકોમાં ગણાય છે? મનુષ્ય માટે આનંદની પાછળ દોડવું એ એક એવી જાળ છે જેમાં આપણે પોતે જ ફસાઈએ છીએ.

રસે હેરિસ તેમના પુસ્તક “The Happiness Trap: How to Stop Struggling and Start Living” માં એક અત્યંત સરળ પણ ક્રાંતિકારી વાત કહે છે: સુખ એ કોઈ મંજિલ નથી કે જેને તમે પકડી શકો, પરંતુ તે તો એક સાર્થક જીવન જીવવાની આડપેદાશ છે. એક ૧૨ વર્ષના બાળકને સમજાય તેવી રીતે કહીએ તો, સુખ મેળવવાનો પ્રયત્ન કરવો એ રેતીને મુઠ્ઠીમાં પકડવા જેવું છે, તમે જેટલી જોરથી પકડશો તેટલી જ ઝડપથી તે સરકી જશે.

રસે હેરિસ, જેઓ પોતે એક પ્રખ્યાત ચિકિત્સક છે, તેમણે ‘એક્સેપ્ટન્સ એન્ડ કમિટમેન્ટ થેરાપી’ (ACT) દ્વારા આ રહસ્ય ઉકેલ્યું છે. તેઓ જણાવે છે કે આપણી નકારાત્મક લાગણીઓ દુશ્મન નથી, પણ જીવનનો એક અનિવાર્ય હિસ્સો છે. પુસ્તકમાં તેઓ લખે છે — “તમારા વિચારો એ હકીકત નથી, તે માત્ર મગજમાં ચાલતા શબ્દો કે ચિત્રો છે.” જ્યારે તમે તમારા વિચારોથી થોડા દૂર થઈને તેને જુઓ છો, ત્યારે તે તમારી ઉપર કાબૂ મેળવવાનું બંધ કરી દે છે. [short pause]

ઘણા લોકો પ્રશ્ન કરે છે કે જો દુઃખને સ્વીકારી લઈએ તો શું આપણે કાયમ દુઃખી નહીં રહીએ? રસે હેરિસનો જવાબ છે: ના, કારણ કે જ્યારે તમે પીડા સાથે લડવાનું છોડીને તમારા જીવનના મૂલ્યો તરફ આગળ વધો છો, ત્યારે પીડાનું મહત્વ ઘટી જાય છે. તેઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે સુખની પાછળ દોડવાનું છોડીને, તમારે જે ખરેખર મહત્વનું છે તેના માટે જીવવાનું શરૂ કરવું જોઈએ.

તમે તમારા મનમાં આવતા વિચારો કે લાગણીઓને રોકી શકતા નથી, પરંતુ તે વિચારો સાથે કેવી રીતે વર્તવું તે તમારી પાસે જ છે. શું તમે તમારી મર્યાદાઓથી ઉપર ઉઠીને એવું જીવન જીવવા તૈયાર છો જેનું કેન્દ્ર તમારી ખુશી નહીં, પણ તમારું સત્ય અને મૂલ્યો હોય? આ સાહસની શરૂઆત એક નાનકડા નિર્ણયથી થાય છે. આ પુસ્તક તમને એ જ માર્ગ બતાવશે, જ્યાં સંઘર્ષ પૂરો થાય છે અને વાસ્તવિક જીવનની શરૂઆત થાય છે.