રાત્ર આહે શિતલાચા

એક પાત્ર છે, જેનું અસ્તિત્વ એક ધૂંધળા સપના જેવું છે. [short pause] તે શહેરની ગલીઓમાં ભટકે છે, જ્યાં રસ્તાઓ ક્યાંય પહોંચતા નથી અને આકાશ એક કંટાળાજનક, સ્થિર પડદા જેવું લાગે છે. [medium pause] આ ‘Ratra Aahe Shitalacha’ ના નાયકની વ્યથા છે, જે અર્થની શોધમાં નીકળ્યો છે પણ તેને માત્ર નિરર્થકતા મળે છે. [long pause]

વિલાસ સારંગની આ કૃતિ માનવીય એકલતાનું એક અરીસા જેવું પ્રતિબિંબ છે. [short pause] તેમાં એક દ્રશ્ય છે જે ક્યારેય વિસરાતું નથી: એક લેખક રાત્રિના નીરવ શાંતિમાં બેસીને શબ્દો શોધે છે. [medium pause] તે કાગળ પર પેન ફેરવે છે, પણ શાહી જાણે જીવંત થઈને તેની સાથે વાત કરવા લાગે છે. [uhm] [short pause] એક ક્ષણે તે બબડે છે, “આ શબ્દો તો માત્ર દિવાલો છે, જે માણસોને અલગ કરવા માટે રચાયા છે, જોડવા માટે નહીં.” [medium pause] આ સંવાદ તેના ભયને ઉજાગર કરે છે—કે ભાષા કદાચ ક્યારેય સાચો સંબંધ બાંધી શકતી નથી.

વિલાસ સારંગની લેખનશૈલી અદભૂત છે. [short pause] તેઓ એવી ભાષા વાપરે છે જે વાસ્તવિકતા અને ભ્રમ વચ્ચેની રેખા ભૂંસી નાખે છે. [medium pause] તેઓ લખે છે તેમ, “રાત્રિ શિતળાના ઠંડા શ્વાસ જેવી છે, જે આપણી આસપાસના જૂઠાણાંને થીજવી દે છે.” [long pause]

આ પુસ્તકનો હાર્દ એ છે કે જીવન પોતે જ એક ‘અબ્સર્ડ’ એટલે કે નિરર્થક ઘટના છે, [short pause] છતાં આપણે તેને જીવવાનો જે આગ્રહ રાખીએ છીએ, તેમાં જ આપણી મહાનતા છે. [medium pause] અહીં અન્ના નામની માતાની વ્યથા પણ છે, જેનો દીકરો પરત ફરે છે પણ તે જેની રાહ જોતી હતી તે નથી. [short pause] આ આશા અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેનો સંઘર્ષ છે.

તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જ્યારે બધું જ અર્થહીન લાગે, ત્યારે માણસ શા માટે લડે છે? [medium pause] ‘Ratra Aahe Shitalacha’ તમને આ પ્રશ્નનો જવાબ નથી આપતી, પણ તે તમને એ પ્રશ્ન સાથે જીવતા શીખવે છે. [short pause] શું આ અંધારી રાત ક્યારેય સવારમાં બદલાશે? [long pause] આ સવાલોના જવાબ શોધવા માટે, આ કૃતિના પાનાઓમાંથી પસાર થવું ખૂબ જરૂરી છે.