મર્ડર ઓન ધ ઓરિએન્ટ એક્સપ્રેસ

બારીની બહાર બરફનું તોફાન ગાંડાની જેમ ફૂંકાઈ રહ્યું છે. ઓરિએન્ટ એક્સપ્રેસ ટ્રેન સ્તબ્ધ છે, જાણે સમય થંભી ગયો હોય. ગાડીના ડબ્બામાં ગરમાવો છે, પણ હવામાં એક ઠંડી ધ્રુજારી છે—લોહીની ગંધ. એક અમેરિકન ઉદ્યોગપતિ પોતાના બંધ કમ્પાર્ટમેન્ટમાં મૃત હાલતમાં પડ્યો છે, તેના શરીર પર બાર ઘા છે. આ દ્રશ્ય છે “Murder on the Orient Express” નું.

અગાથા ક્રિસ્ટીની આ નવલકથા માત્ર એક હત્યાનું રહસ્ય નથી, પણ માનવ મન અને ન્યાયની એક જટિલ રમત છે. જ્યારે જાણીતા ડિટેક્ટિવ હર્ક્યુલ પોઈરોટ તપાસ શરૂ કરે છે, ત્યારે તેમને સમજાય છે કે અહીં દરેક મુસાફર એક શંકાસ્પદ વ્યક્તિ છે. અગાથા ક્રિસ્ટીનું લેખન અહીં અદભૂત છે; તેઓ લખે છે: “પોઈરોટને લાગ્યું કે આ સાધારણ હત્યા નથી, પણ કોઈ જૂના ઝેરનું પરિણામ છે.” [short pause]

ત્યાં એક દ્રશ્ય છે જે હંમેશા યાદ રહી જાય છે. પોઈરોટ એક પછી એક મુસાફરને પૂછપરછ માટે બોલાવે છે. એક તરફ રાજકુમારી ડ્રેગોમીરોફની ગંભીરતા છે, તો બીજી તરફ ગભરાયેલી ગ્રેટા ઓહલસન. પોઈરોટ પૂછે છે, “શું સત્ય હંમેશા ન્યાયી હોય છે?” ત્યારે એક મુસાફર જવાબ આપે છે, “ન્યાય એ કાયદાની પુસ્તકોમાં નથી હોતો, તે તો માણસોની નસોમાં વહેતો હોય છે.” [sigh]

પોઈરોટનું મન સતત કામ કરે છે. તે વિચારે છે, “શું આ લોકોએ ભેગા મળીને આ કર્યું છે? શું બદલો લેવાની ભાવના કાયદા કરતાં મોટી હોઈ શકે?” અગાથા ક્રિસ્ટી આપણને માનવ સ્વભાવના એવા અંધારા ખૂણામાં લઈ જાય છે જ્યાં સાચું અને ખોટું એકબીજામાં ભળી જાય છે. આ પુસ્તક સમજાવે છે કે સત્તા અને બદલાની ભૂખ માણસને કઈ હદ સુધી લઈ જઈ શકે છે.

જ્યારે ટ્રેન ફરી ચાલવાનું શરૂ કરશે, ત્યારે શું સત્ય બહાર આવશે? કે પછી આ રહસ્ય બરફમાં કાયમ માટે દટાઈ જશે? અંતિમ પૃષ્ઠ સુધી તમારી ઉત્સુકતા ટકી રહેશે. આ એક એવી સફર છે જેનું દરેક સ્ટેશન તમને નવા આંચકા આપશે. [uhm] આ સાહિત્યિક માસ્ટરપીસ તમારા વાંચન સંગ્રહમાં ચોક્કસ હોવી જોઈએ.