ਸਕਰੀਨ ਬਰਨ
ਵੱਲੋਂ ਚਾਰਲੀ ਬਰੂਕਰ
ਸਕਰੀਨ ਬਰਨ
Bhakti Yoga is a profound exploration of the path of devotion, presenting love, surrender, and spiritual discipline through the teachings of Swami Vivekananda.
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
A collection of acerbic, biting, and hilarious television columns written for the Guardian’s G2 section, documenting the rise of reality television, the decline of quality programming, and the surreal nature of the British media landscape at the turn of the millennium.
ਮੁੱਖ ਸਮਝ
ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹਰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬੌਧਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਚਾਰਲੀ ਬਰੂਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ “Screen Burn” ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਿੱਖੇ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਮਈ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਦਾ ਹੈ: ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਬੇਚੈਨੀ ਨੂੰ ਵੇਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਚਾਰਲੀ ਬਰੂਕਰ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਆਲੋਚਕ ਹਨ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਆਪਣੀ ਗਿਰਾਵਟ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਲੀਪਣ ਦਾ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।” ਉਹ ਤਰਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ‘ਬਿਗ ਬ੍ਰਦਰ’, ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇਸਨੂੰ ‘ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਪੋਰਨ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦਰਸ਼ਕ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸ਼ਾਇਦ ਕਹਿਣ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੈ, ਪਰ ਬਰੂਕਰ ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਬੜੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੂੜਾ ਦੇਖੋਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਵੀ ਕੂੜੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ।” ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਇਸੇ ‘ਸਨੇਰਿੰਗ ਕਲਾਸ’ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਮਾੜਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਮੋੜ ਸਕਦੇ। [ਸਾਹ]
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਟੀਵੀ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਉਸ ਡਰ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਹੀਣ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬਰੂਕਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਡਿੱਗੀ ਹੈ। ਇਹ “Screen Burn” ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਆਇਨਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ—ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਆਇਨਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਾਂ।
ਕੀ ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਸਕਰੀਨ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣੇ ਰਹਾਂਗੇ? ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਲੱਭਣ ਲਈ, ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।