स्क्रीन बर्न
द्वारे चार्ली ब्रूकर
सारिका अॅप डाउनलोड करा
सारिका अॅप डाउनलोड करा
स्क्रीन बर्न
Bhakti Yoga is a profound exploration of the path of devotion, presenting love, surrender, and spiritual discipline through the teachings of Swami Vivekananda.
या पुस्तकाबद्दल
A collection of acerbic, biting, and hilarious television columns written for the Guardian’s G2 section, documenting the rise of reality television, the decline of quality programming, and the surreal nature of the British media landscape at the turn of the millennium.
मुख्य अंतर्दृष्टी
तुम्हाला हे माहीत आहे का की, चार्ली ब्रुकर यांच्या ‘Screen Burn’ मधील अनेक तिखट आणि उपरोधिक स्तंभ मूळतः एका वृत्तपत्रात छापले जाण्यासाठी लिहीले होते, पण नंतर त्यांनीच आधुनिक टेलिव्हिजनच्या विनाशाचा एक भयंकर आरसा बनून उभं केलं?
ही अशी एक गोष्ट आहे जी एका १२ वर्षांच्या मुलालाही समजेल: टेलिव्हिजन हे माहिती देण्यासाठी सुरू झाले होते, पण हळूहळू ते लोकांच्या अपमानाचा आणि मूर्खपणाचा बाजार बनले आहे. चार्ली ब्रुकर या पुस्तकातून नेमके हेच मांडतात. [short pause]
ब्रूकर यांच्या मते, टेलिव्हिजनमध्ये ‘रिव्हर्स इव्होल्यूशन’ किंवा उलट उत्क्रांती सुरू झाली आहे. ‘बिग ब्रदर’ सारख्या कार्यक्रमांनी मानवी प्रतिष्ठेचा बळी देऊन केवळ विसंगत वागणुकीला ग्लॅमर मिळवून दिले. एका ठिकाणी ब्रुकर लिहितात, “टेलिव्हिजन म्हणजे एक असा ‘मंक-स्प्रेडर’ आहे जो मानवी स्वभावातील सर्वात वाईट पैलू, जसे की लोभ आणि क्रूरता, पुन्हा पुन्हा आपल्या समोर फेकतो.” या वाक्याचा अर्थ असा की, आपण जे पाहतो ते केवळ मनोरंजन नसून आपल्या मानसिकतेचे प्रदूषण आहे.
या पुस्तकात ब्रुकर ‘स्नेअरिंग क्लास’ बद्दल बोलतात—जे लोक पडद्यावरचे कचरा कार्यक्रम पाहतात आणि तरीही त्याचा द्वेष करतात. त्यांची सर्वात मोठी टीका ही आहे की, आपण शंभर चॅनेल्सचा पर्याय असूनही रिकाम्या पोकळीत अडकलो आहोत. [sigh] जरी काही टीकाकारांचे म्हणणे असेल की हे केवळ मनोरंजन आहे आणि ब्रुकर अतिशयोक्ती करत आहेत, तरीही लेखक ठाम आहेत की हे सततचे ‘डिझास्टर-पॉर्न’ आपल्या संवेदना बोथट करत आहे.
चार्ली ब्रुकर हे स्वतः एक अनुभवी माध्यम तज्ज्ञ आहेत, त्यामुळे त्यांची ही टीका केवळ बाहेरून केलेली नसून ती आतल्या जखमेतून आलेली आहे. त्यांना हे स्पष्ट दिसायला लागले होते की, तंत्रज्ञानाचा प्रसार झाला असला तरी गुणवत्तेचा ऱ्हास झाला आहे.
शेवटी, ‘Screen Burn’ आपल्याला विचार करायला भाग पाडते: आपण काय पाहतोय, हे महत्त्वाचे नसून आपण पाहता पाहता स्वतःला काय बनवून घेत आहोत, हे महत्त्वाचे आहे. टेलिव्हिजन हे माहितीचे साधन राहिले आहे की केवळ मानवी दुर्दैवाचा तमाशा? हा प्रश्न अनुत्तरित राहतो, आणि तोच तुम्हाला हे पुस्तक वाचायला भाग पाडतो.