द डे ऑफ द जॅकल

एका देशाच्या राष्ट्रपतीला मारण्यासाठी जगभरातील सर्व सुरक्षा यंत्रणा सज्ज आहेत, पण खुनी असा एक व्यक्ती आहे ज्याचे अस्तित्वच कोणाच्या रेकॉर्डमध्ये नाही. फ्रेडरिक फोरसिथ यांच्या ‘The Day of the Jackal’ या कादंबरीतला हा विरोधाभास अंगावर काटा आणणारा आहे.

फ्रान्सचे अध्यक्ष चार्ल्स डी गॉल यांना संपवण्यासाठी ‘ओ.ए.एस.’ ही बंडखोर संघटना एका निर्दयी परदेशी मारेकऱ्याला भाड्याने घेते, ज्याला जगाने ‘द जॅकल’ हे नाव दिले आहे. जॅकलकडे कोणतीही विचारसरणी नाही, कोणतीही निष्ठा नाही; आहे ती फक्त एक थंडगार, यंत्रासारखी अचूकता.

कादंबरीच्या एका भागात, जॅकल एका गुंडाळलेल्या बंदुकीची तपासणी करत असतानाचे दृश्य अतिशय थरारक आहे. खोलीत जुन्या लाकडाचा आणि धातूचा उग्र वास दरवळतोय. बाहेरच्या रस्त्यावरचा गोंधळ एका काचेच्या भिंतीपलीकडे शांत वाटतोय. जॅकल आपल्या बोटांच्या टोकांनी बंदुकीच्या नळीचा पोलाद तपासतो, जणू तो एखादे वाद्य ट्यून करत असावा. येथे कोणतीही घाई नाही, फक्त एक अस्वस्थ करणारी शांतता आहे. [short pause]

‘The Day of the Jackal’ ची खरी ताकद लेखकाच्या बारकाव्यांत आहे. कमिशनर क्लाउड लेबेल हा एका सामान्य माणसासारखा दिसणारा, पण जिद्दीने जॅकलचा पाठलाग करणारा अधिकारी आहे. लेबेल आणि जॅकल यांच्यातील हा लपंडाव केवळ पोलिसांचा खेळ नाही, तर तो एका व्यक्तीच्या अस्तित्वाविरुद्ध संपूर्ण यंत्रणेचा संघर्ष आहे. [sigh]

फ्रेडरिक फोरसिथ यांच्या लेखणीबद्दल बोलायचे तर, त्यातील तांत्रिक सखोलता अफाट आहे. ते लिहितात, “त्याने हे काम अशा पद्धतीने केले की जणू तो स्वतःचा मृत्यूच कोरत होता.” हे वाक्य त्या पात्राच्या एकाकीपणाचे आणि त्याच्या भीतीदायक शांततेचे प्रतीक आहे.

ही कादंबरी केवळ एक थ्रिलर नाही; ती माणसाच्या अहंकार आणि सत्तेच्या नशेत हरवलेल्या जगाचे एक कठोर वास्तव मांडते. जॅकलचा शेवट काय होतो? त्याचे पूर्ण न झालेले लक्ष्य आणि लेबेलचा जिद्द यांचा संगम अशा वळणावर येतो की, वाचक शेवटच्या पानापर्यंत श्वास रोखून धरतात. जर तुम्हाला एका अशा शोधाचा भाग व्हायचे असेल जिथे प्रत्येक सेकंद महत्त्वाचा आहे, तर ‘The Day of the Jackal’ वाचायलाच हवी.