ಸ್ಥಳಪುರಾಣ

ತನ್ನದೇ ಬೇರಿನ ಕಡೆಗೆ ಮರಳುವುದೇ ವಾಪಸಾತಿ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಆ ಮರಳುವಿಕೆಯೇ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಅನಾಥನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದು ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರ, ಅಲ್ಲವೇ? ಭಾಲಚಂದ್ರ ನೇಮಾಡೆ ಅವರ ‘Sthalpuran’ ಕಾದಂಬರಿಯು ನಮಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡುವುದು ಇದೇ ವಿರೋಧಾಭಾಸವನ್ನು.

ಚಂದು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವನ ಪಾಲಿಗೆ ಆ ಹಳ್ಳಿ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನಷ್ಟೇ ಅಪರಿಚಿತ. [short pause] ಸಂಜೆಯ ಸಮಯ. ಹಳದಿ ಬಿಸಿಲು ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಒಲೆಯ ಹೊಗೆಯ ಸುವಾಸನೆ ಬೆರೆತಿದೆ. ಚಂದು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆತಂಕ, ನೆನಪುಗಳ ಜಂಜಾಟ.

ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ. ಅಜ್ಜಿ ಚಂದುವಿನ ಬಳಿ ಬಂದು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ: “ಇಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ನಿನಗೆ ಇನ್ನು ಮರೆತೇ ಹೋಗಿದೆಯೇ ಕಂದ?” ಅದಕ್ಕೆ ಚಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ‘ನಾನು ಮರೆತಿದ್ದಲ್ಲ, ಈ ಹಳ್ಳಿಯೇ ನನ್ನನ್ನು ಅಪರಿಚಿತನನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ.’ ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಘರ್ಷ.

ನೇಮಾಡೆ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆ ಅಸಾಧಾರಣವಾದುದು. ಅವರು ಬದುಕಿನ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ರೀತಿ ಅದ್ಭುತ. “ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳ ಕೇವಲ ಭೂಮಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಆತ್ಮದ ಕನ್ನಡಿ” ಎಂದು ಅವರು ಬರೆಯುವಾಗ ನಮ್ಮ ಎದೆಯ ಕವಾಟ ತೆರೆದುಕೊಂಡಂತಾಗುತ್ತದೆ. [medium pause]

ಈ ಕೃತಿಯ ಸಾರಾಂಶವೇನೆಂದರೆ, ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯಾಣವು ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಬಡತನ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದ ಚಂದು, ಕೊನೆಗೂ ತಾನು ಸೇರಬೇಕಾದ ನೆಲ ಯಾವುದು ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೇ? [sigh] ಅವನ ಈ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮ್ಮನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.

‘Sthalpuran’ ಕಾದಂಬರಿಯು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನೀವು ಸಹ ಚಂದುವಿನೊಂದಿಗೆ ಆ ಮಣ್ಣಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದ್ದೀರಿ. ಆ ಹಾದಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಬೇಕು. [long pause] ಚಂದುವಿನ ಮೌನದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ರಹಸ್ಯ, ನಿಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲದು.