ಜನ ಅರಣ್ಯ (ಮಧ್ಯವರ್ತಿ)

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಶಂಕರ್ (ಮಣಿ ಶಂಕರ್ ಮುಖರ್ಜಿ) ಅವರು ಬರೆಯುವಾಗ, ಅವರು ಬಳಸಿದ ಅನೇಕ ಪಾತ್ರಗಳು ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ಭ್ರಷ್ಟ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ನೈಜ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಮ್ಮೆ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿ, “ನನ್ನ ಜೀವನದ ಕಥೆಯನ್ನು ಯಾರೋ ಕದ್ದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದಿದ್ದನಂತೆ.

‘Jana Aranya (The Middleman)’ ಕಾದಂಬರಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು 1970ರ ದಶಕದ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಆತಂಕಕಾರಿ ವಾತಾವರಣದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಬಡತನದ ನಡುವೆ, ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಹಂಬಲಿಸುವ ಶಂಕರ್ ಎಂಬ ಯುವಕನ ಮನಸ್ಸಿನ ಸುಳಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಕಿರಿದಾದ, ದೂಳು ತುಂಬಿದ ಕಚೇರಿಯ ಕೊಠಡಿ. ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಬರುವ ಮಸುಕಾದ ಬೆಳಕು ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿರುವ ತಣ್ಣಗಾದ ಚಹಾದ ಕಪ್ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕಡತಗಳ ಮತ್ತು ಸಿಗರೇಟ್ ಹೊಗೆಯ ಕಟುವಾದ ವಾಸನೆ. ಶಂಕರ್ ಕಣ್ಣೆದುರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಜಗತ್ತು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯದ ಒಂದು ಸಂಭಾಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಭ್ರಷ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಶಂಕರ್ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಗ, ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, “ಶಂಕರ್, ಇಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿವಿನ ಮುಂದೆ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ಬರೀ ಶಬ್ದ.” ಶಂಕರ್ ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ. [short pause] ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ತುಮುಲ, ‘ನಾನು ಬದುಕಲು ಬದಲಿ ದಾರಿಯಿಲ್ಲವೇ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಶಂಕರ್ (ಮಣಿ ಶಂಕರ್ ಮುಖರ್ಜಿ) ಅವರ ಬರಹದ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದು ಅವರು ಮನುಷ್ಯನ ಅತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ರೀತಿ. “ಅವನು ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ” ಎಂಬ ಸಾಲು ಅವನ ಕಥೆಯ ಸಾರಾಂಶ.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ನಮಗೆ ಹೇಳುವ ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎಂತಹ ಆದರ್ಶವಂತನನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಬೂಟಾಟಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಬದಲಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಮೌನವಾದ ಕರಾಳ ಮುಖದ ದರ್ಶನ. [medium pause] ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶಂಕರ್ ಗೆದ್ದನಾ ಅಥವಾ ಸೋಲನ್ನೇ ಗೆಲುವೆಂದು ನಂಬಿಕೊಂಡನಾ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಈ ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಯಾಣದ ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ತಲುಪಲು ಬಯಸುವಿರಾ?