ಮಿರ್ಜಾ ಸಾಹಿಬಾನ್

ಪ್ರೀತಿ ಎಂದರೆ ರಕ್ಷಣೆಯೋ ಅಥವಾ ವಿನಾಶವೋ? ಪ್ರೀತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲುವ ಛಲವಿದ್ದರೂ, ಅದೇ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಒಬ್ಬಳೇ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿಪರ್ಯಾಸವೇ “Mirzaa Sahibaan” ಕೃತಿಯ ಸಾರ. ಹಫೀಜ್ ಬರ್ಖುದಾರ್ ಅವರು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬುದು ಸುಂದರ ಕನಸಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದೊಂದು ಕಠಿಣವಾದ ಬೆಂಕಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆ.

ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಹಸಿವನ್ನು ಈ ಕಥೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಮಿರ್ಜಾನ ಧೈರ್ಯ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಸಾಹಿಬಾನ ದ್ವಂದ್ವ. ಹಫೀಜ್ ಬರ್ಖುದಾರ್ ಅವರು ವಿವರಿಸುವ ಆ ದೃಶ್ಯವಂತೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಲಕುತ್ತದೆ. ಮರಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ, ದಣಿದ ಕುದುರೆಯ ಬಿಸಿಯುಸಿರು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮಿರ್ಜಾ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಸಾಹಿಬಾಳ ಕೈಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿವೆ. ಅವಳ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ತನ್ನ ಸಹೋದರರ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮತ್ತು ಮಿರ್ಜಾನ ಬಿಲ್ಲು! ಅವಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ.

“ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದೆ ಸಾಹಿಬಾ? ನನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀನೇ ಕಸಿದುಕೊಂಡೆಯಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಮಿರ್ಜಾ ಕೇಳುವಾಗ, ಆ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿನ ನೋವು ಕೇವಲ ಸಾವು ತಂದ ಆಘಾತವಲ್ಲ, ತಾನು ನಂಬಿದ ಪ್ರೇಮಿಯ ದ್ರೋಹದ ಕಹಿಯಾಗಿದೆ. ಹಫೀಜ್ ಬರ್ಖುದಾರ್ ಅವರ ಲೇಖನಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಗೌರವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ. ಅವರ ಭಾಷೆ ಎಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣವೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲೂ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನದ ಕಡೆಯ ಉಸಿರಿನಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಕೃತಿಯ ಸಾರ ಇಷ್ಟೇ: ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಜಾಗವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ತರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಪ್ರೀತಿ ಯಾವಾಗಲೂ ದುರಂತದ ಹಾದಿಯನ್ನೇ ತುಳಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೌನವಾದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅನುಮಾನ, ಬದುಕನ್ನೇ ಹೇಗೆ ತಲೆಕೆಳಗೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. [sigh]

ಸಾಹಿಬಾಳ ಆ ಅಚಾತುರ್ಯದ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಏನು? ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕುಲದ ಗೌರವದ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದಾಗ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಎಂತಹ ತಪ್ಪು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಾನೆ? ಈ ಕಥೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ದುರಂತ ಪ್ರೇಮಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಮಾನವನ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಂಧತ್ವದ ಕನ್ನಡಿ. ಮಿರ್ಜಾನ ಬಾಣಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ಆ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿಬಾಳೂ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ದೃಶ್ಯವಂತೂ ಓದುಗರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಂಚಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ತರಿಸುವ ಈ ಅಮರ ಪ್ರೇಮದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ “Mirzaa Sahibaan” ಅನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಓದಲೇಬೇಕು.