ધ 7 હેબિટ્સ ઓફ હાઇલી ઇફેક્ટિવ પીપલ

એક સવાર, જ્યારે તમે અરીસામાં જુઓ છો અને તમને લાગે છે કે તમે ગમે તેટલી મહેનત કરો છો, છતાં પરિણામો તમારી અપેક્ષા મુજબ નથી મળતા. તમારી આસપાસનું વિશ્વ બદલાય છે, પણ તમારી સમસ્યાઓ ત્યાંની ત્યાં જ રહે છે. આ તે ક્ષણ છે જ્યાં તમે સમજો છો કે સમસ્યા બાહ્ય પરિસ્થિતિમાં નથી, પણ તમારી અંદરની દ્રષ્ટિમાં છે. આ ‘The 7 Habits of Highly Effective People’ ની શરૂઆત છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ પુસ્તક સમજાવે છે કે સફળતા એ કોઈ ટૂંકી યુક્તિ નથી, પણ તમારા ચરિત્રના ઘડતરની લાંબી પ્રક્રિયા છે.

સ્ટીફન આર. કોવી એક શિક્ષક અને વિચારક હતા, જેઓ માનતા હતા કે સફળતા માટે ‘અંદરથી બહાર’ (Inside-Out) જવું પડે છે. તેઓ કહે છે કે, “આપણે દુનિયાને જેવી છે તેવી નથી જોતા, પણ આપણે પોતે જેવા છીએ તેવી જોઈએ છીએ.” [short pause] આ જ તો પેરાડાઈમ શિફ્ટ છે. કોવી આ પુસ્તકમાં સાત એવી આદતો રજૂ કરે છે જે તમને પરાવલંબનમાંથી આત્મનિર્ભરતા અને અંતે પરસ્પર નિર્ભરતા તરફ લઈ જાય છે.

લોકો પૂછે છે કે શું આ ખરેખર કામ કરે છે? કોવી આના જવાબમાં તર્ક આપે છે કે, “તમે લણણી (કાપણી) કરવામાં ઉતાવળ ન કરી શકો; તમે જે વાવો છો તે જ લણો છો.” એટલે કે, સફળતા માટેનો કોઈ શોર્ટકટ નથી. એક મુખ્ય વિચાર એ છે કે આપણે કામ અને કામ કરવાની ક્ષમતા વચ્ચે સંતુલન રાખવું જોઈએ. તેઓ તેને ‘સોનાનું ઈંડું આપતી મરઘી’ ના ઉદાહરણ દ્વારા સમજાવે છે – જો તમે ફક્ત ઈંડા પર ધ્યાન આપશો અને મરઘીને ભૂલી જશો, તો પરિણામ કંઈ નહીં મળે.

તેઓ આગ્રહ રાખે છે કે સૌથી પહેલા આપણે આપણી જાત પર વિજય મેળવવો જોઈએ, પછી જ દુનિયા સાથે જોડાવું જોઈએ. [sigh] જ્યારે તમે તમારી જાતને બદલવાની શરૂઆત કરો છો, ત્યારે તમારું સમગ્ર વ્યક્તિત્વ એક નવા પરિમાણ પર પહોંચે છે. શું તમે તમારી આદતો બદલીને તમારું ભવિષ્ય લખવા તૈયાર છો? આ પુસ્તક તમને એક એવા રસ્તે લઈ જશે જ્યાં સફળતા માત્ર એક લક્ષ્ય નથી, પણ તમારી જીવનશૈલી બની જશે.

પુસ્તકનો મુખ્ય સાર એ છે કે સફળતા એ કોઈ ટૂંકી યુક્તિ નથી, પણ તમારા ચરિત્રના ઘડતરની એક લાંબી અને સાચી પ્રક્રિયા છે.