ਅਮੀਰ ਪਿਤਾ ਗਰੀਬ ਪਿਤਾ

ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਮੁੰਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫਸਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੈਸੇ ਦੀ ਤੰਗੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਸਦਾ ਦੋਸਤ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਰਾਬਰਟ ਟੀ. కిਯੋਸਾਕੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮੀਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ਼ ਇਹ ਹੈ: ਪੈਸੇ ਲਈ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੋ, ਸਗੋਂ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੋ।

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੈ: ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੈਸਾ ਕਮਾ ਕੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ਖਾਲੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਰਾਬਰਟ ਟੀ. కిਯੋਸਾਕੀ ਆਪਣੀ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਨੂੰ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਲਿਖਦੇ ਹਨ — “ਪੈਸੇ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕਮੀ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਨੂੰ ਸੋਚਣ ‘ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਾਂ?

ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਾਨੂੰ ਨੌਕਰ ਬਣਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ। [short pause] ਉਹ ਜਾਇਦਾਦ (Asset) ਅਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀ (Liability) ਦਾ ਫਰਕ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਘਰ ਕੋਈ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਦੇਣਦਾਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕੱਢ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਘਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਬਰਟ ਟੀ. కిਯੋਸਾਕੀ ਤਰਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਮਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖਰਚਾ ਹੈ।

ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਡਰ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ‘ਮੈਂ ਇਹ ਖਰੀਦ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ’ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?’

ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਅਮੀਰ ਬਣਨਾ ਕੋਈ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਵਿੱਤੀ ਸਾਖਰਤਾ (Financial Literacy) ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਅਮੀਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ਼ ਇਹ ਹੈ: ਪੈਸੇ ਲਈ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੋ, ਸਗੋਂ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੋ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ?