श्रीमंत वडील गरीब वडील

नऊ वर्षांच्या लहान मुलाला जेव्हा हे समजते की शाळेत शिकवलेली पुस्तकी विद्या त्याला कधीच श्रीमंत बनवणार नाही, तेव्हा तो एका अशा वळणावर उभा असतो जिथून त्याचे संपूर्ण आयुष्य बदलणार असते. रॉबर्ट टी. कियोसाकी यांच्यासमोर एक नाही, तर दोन पिता होते. एक, जे अत्यंत हुशार असूनही आयुष्यभर आर्थिक चणचणीत राहिले, आणि दुसरे, ज्यांनी शाळा सोडली होती पण ते स्वतःच्या शहरातले सर्वात श्रीमंत व्यक्ती बनले.

‘Rich Dad Poor Dad’ चे सार एका साध्या वाक्यात सांगायचे तर: “तुम्ही पैशासाठी काम करण्यापेक्षा, पैसे तुमच्यासाठी कसे काम करतील हे शिकणे म्हणजे खरी श्रीमंती.”

रॉबर्ट टी. कियोसाकी म्हणतात, “पैसे कमावणे ही एक कौशल्य आहे, जी शाळांमध्ये शिकवली जात नाही.” ते ‘अॅसेट’ आणि ‘लायबिलिटी’ मधील फरक स्पष्ट करतात. त्यांच्या मते, जी गोष्ट तुमच्या खिशात पैसे टाकते, ती मालमत्ता (Asset), आणि जी गोष्ट तुमच्या खिशातून पैसे बाहेर काढते, ती देयता (Liability). अनेक लोक स्वतःचे घर ही मोठी मालमत्ता समजतात, पण कियोसाकींच्या मते, ते एक मोठे दायित्व आहे, कारण त्यातून केवळ खर्च वाढतो. [short pause]

लेखक एक महत्त्वाचा मुद्दा मांडतात — ‘कामावर प्रेम करा, पण पगार मिळवण्यासाठी नाही, तर शिकण्यासाठी.’ ते म्हणतात, “सर्वात जास्त शिक्षण देणारी नोकरी निवडा, पगार देणारी नाही.”

अर्थात, अनेकांना असा प्रश्न पडतो की, हे सर्व फक्त पुस्तकी ज्ञान आहे का? टीकाकार म्हणतात की सर्वांनाच व्यावसायिक होता येत नाही. पण कियोसाकी याचे उत्तर देताना सांगतात की, जोखीम न पत्करणे हीच आयुष्यातील सर्वात मोठी जोखीम आहे. [sigh] त्यांनी हे पुस्तक केवळ स्वतःच्या अनुभवातून नाही, तर अनेक दशकांच्या गुंतवणुकीच्या आणि व्यवसायाच्या निरीक्षणातून लिहिले आहे.

तुम्हीही कदाचित त्याच ‘रॅट रेस’मध्ये अडकले असाल, जिथे पगार वाढला की खर्चही वाढतात. या चक्रातून बाहेर पडण्याचा मार्ग म्हणजे वित्तीय साक्षरता. पुन्हा एकदा लक्षात घ्या: “तुम्ही पैशासाठी काम करण्यापेक्षा, पैसे तुमच्यासाठी कसे काम करतील हे शिकणे म्हणजे खरी श्रीमंती.”