ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ
ਵੱਲੋਂ ਸੰਤ ਮਾਰਕੰਡੇਯ
ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ
Bhakti Yoga is a profound exploration of the path of devotion, presenting love, surrender, and spiritual discipline through the teachings of Swami Vivekananda.
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਿਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨਾਮਕ ਦੈਂਤਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਾ।
ਮੁੱਖ ਸਮਝ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ‘SHRI DURGA SAPTSHATI’ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ‘ਜੀਵੰਤ ਊਰਜਾ’ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਾਪ-ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ? ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਗ੍ਰੰਥ ਦਰਅਸਲ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮਹਾਂ-ਸੰਗਰਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਕਸ਼ਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਬਹੁਤ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ: ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੁਰ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡਾ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ‘ਰਕਤਬੀਜ’ ਦੇ ਵਧਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਦਸ ਹੋਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਲੇਖਕ ਲਿਖਦੇ ਹਨ — “ਹੇ ਮਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈਂ।” ਇਹ ਵਾਕ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਭ ਉਸੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਂ।
ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਕਿ ਇਹ ‘ਵਾਂਛਾ-ਕਲਪਤਰੂ’ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ। ਦੂਜਾ, ਇਸਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ (Path-Vidhi) ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਵਚ, ਅਰਗਲਾ ਅਤੇ ਕੀਲਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰੇ ਹਨ। ਤੀਜਾ, ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਨਿਰੋਲ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਮੇਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਆਲੋਚਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਿਥਿਹਾਸ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਇਸਦਾ ਉੱਤਰ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਮੰਤਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਰੰਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
‘SHRI DURGA SAPTSHATI’ ਸਿਰਫ਼ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚੀਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੇ ਆਖਰੀ ਪੰਨਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੜਾਈ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। [short pause] ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ? ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇਵੇਗਾ।