ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਰਹੱਸ

ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਭੈੜਾ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਮੰਨਦੇ ਸੀ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਿਕਲਣ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰੋਗੇ, ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਜੁਟਾਓਗੇ?

ਅਮਿਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ “The Secret of the Nagas” ਇਸੇ ਦੁਬਿਧਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯਾਤਰਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਇੱਕ ਯੋਧੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਖੋਜੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਵੁਕ ਪਲ ਉਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਤੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਦਕਸ਼ ਉਸ ਤੋਂ ਕਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਾਲੀ, ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਸਤੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜੋ ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਪੰਚਵਟੀ ਦਾ ਉਹ ਗੁਪਤ ਸਕੂਲ। ਉੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਜਿਉਂਦਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਕੂਨ ਦਾ ਜੋ ਮਿਸ਼ਰਣ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਬਿਲੇ-ਤਾਰੀਫ਼ ਹੈ। ਅਮਿਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਇੱਕ ਹੀ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਦੋ ਪਾਸੇ ਹਨ; ਅਸਲੀ ਲੜਾਈ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੈ।” [sigh]

ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਮਾਜ ਦੇ ਉਸ ਪੱਖ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਡਰ ਅਤੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਦੀ ਕਲਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਦੂ ਹੈ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਮਿਥਿਹਾਸ ਨੂੰ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਕੀ ਸ਼ਿਵ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਦੇ ਸਕੇਗਾ? ਜਦੋਂ ਨਕਾਬ ਉਤਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਪਨਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਹੀ ਅਜਨਬੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗਣ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਪੰਨੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਭੇਤ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।