ਬਸੰਤੀ
ਵੱਲੋਂ ਭੀਸ਼ਮ ਸਾਹਨੀ
ਸਾਰਿਕਾ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ
ਸਾਰਿਕਾ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ
ਬਸੰਤੀ
Bhakti Yoga is a profound exploration of the path of devotion, presenting love, surrender, and spiritual discipline through the teachings of Swami Vivekananda.
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
ਬਸੰਤੀ ਭੀਸ਼ਮ ਸਾਹਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਰਮਿਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕਾਮੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਮਝ
ਬਸੰਤੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਤੰਗ, ਗੰਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਦੀ ਉਹ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਰੌਸ਼ਨੀ। ਉਹ ਦਿਨ ਭਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਓ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੋਰਾਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਦੀ ਅੱਗ।
ਭੀਸ਼ਮ ਸਾਹਨੀ ਨੇ ‘Basanti’ ਰਾਹੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ, ਸਗੋਂ ਉਸਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਪਏ ਨਕਾਬ ਨੂੰ ਲਾਹਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੇਰੇ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਾਜ਼ਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਬਸੰਤੀ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਘਰ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸੜੇ ਹੋਏ ਤੇਲ ਦੀ ਗੰਧ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਲਕਣ ਦੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। [ਸਾਹ] ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਲਕਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਬੀਬੀ ਜੀ, ਕੀ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਪਨਾ ਹੋਣਾ ਗੁਨਾਹ ਹੈ?” ਮਾਲਕਣ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ, “ਤੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਸਿਰਫ਼ ਮਿਹਨਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।”
ਬਸੰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੈ। ਉਹ ਡਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਲੜਨਾ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਅਸਲ ਤੱਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨੀ ਰੂਹ ਤੰਗੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭੀਸ਼ਮ ਸਾਹਨੀ ਦੀ ਕਲਮ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਗਲੀ ਦਾ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਤੂਫ਼ਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵੇਖਿਆ।”
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਉਸਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਟੁੱਟ ਕੇ ਬਿਖਰਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪਾਵੇਗੀ? ਕੀ ਉਹ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਸਕੇਗੀ? ‘Basanti’ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹਾਰੀ ਹੋਈ ਕੁੜੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਲੇਖਕ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ।