ಬಸಂತಿ

ಬಸಂತಿಯ ಕಥೆ ಅಸಹಾಯಕತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಅರಳುವ ಅಚಲ ಧೈರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ದೆಹಲಿಯ ಕೊಳೆಗೇರಿಯ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಬವಣೆಯ ನಡುವೆ ಬದುಕು ಸವೆಸುವ ಬಸಂತಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಆಶಯ, ಓದುಗನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ತೀವ್ರವಾದ ಮರುಕ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಭೀಷ್ಮ ಸಾಹನಿ ಅವರ ‘Basanti’ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಯುವತಿಯ ಬದುಕಿನ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿನಿಂತು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಮನುಷ್ಯನ ಹಂಬಲದ ಕಥೆ. ಬಸಂತಿ ಮನೆಯ ಕೆಲಸದವಳಾಗಿ, ಅಪಮಾನಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಾ, ಅಸ್ವಸ್ಥ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಸಲಹುವ ಸಂದರ್ಭದ ದೃಶ್ಯವೊಂದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ನಾಟುತ್ತದೆ. [sigh] ಆ ಸಣ್ಣ, ಕತ್ತಲೆ ತುಂಬಿದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಸ್ ಸ್ಟೌವ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಹೊಗೆಯ ನಡುವೆ, ಬಸಂತಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬಳಲಿಕೆ ಇದೆಯಾದರೂ, ಅದಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಕಿಚ್ಚಿದೆ.

ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಅವಳ ಯಜಮಾನರು ಅವಳನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದಾಗ, ಬಸಂತಿ ತಣ್ಣಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ರೀತಿ ಗಮನಾರ್ಹ. “ನನ್ನ ಬಡತನವನ್ನೇ ಆಯುಧ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನನ್ನನ್ನು ತುಳಿಯಬೇಡಿ ಸಾಹೇಬರೇ, ನನಗೂ ಕಲಿಯುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ,” ಎನ್ನುವ ಆಕೆಯ ದನಿ, ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗೂ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕಂದಕವನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಾಹನಿ ಅವರು ಬಸಂತಿಯ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: “ಆಕೆಯ ಹೃದಯದೊಳಗೆ ಒಂದು ಸುಪ್ತ ಜ್ವಾಲೆ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು, ಅದು ಬರೀ ಸಿಟ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಾವಣೆಯ ತುಡಿತ.”

‘Basanti’ ಕೃತಿಯ ನಿಜವಾದ ಸಾರಾಂಶವೆಂದರೆ, ಸಮಾಜವು ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಕೋಲೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದಿಂದ ಮುರಿಯಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಭೀಷ್ಮ ಸಾಹನಿ ಅವರ ಭಾಷಾಶೈಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಮತ್ತು ನೇರವಾದದ್ದು, ಆದರೆ ಅದು ಎದೆಯನ್ನು ಹಿಂಡುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ. [uhm] ಲೇಖಕರು ಬಡತನದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವಾಗ ಬಳಸುವ ಉಪಮೆಗಳು ಅಕ್ಷರಶಃ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಾವಿನ ಬಳಿಕ ಬಸಂತಿ ಕುಗ್ಗಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆ ನೋವನ್ನೇ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ಕೊಳೆಗೇರಿಯ ಬಾಲಕಿಯಾಗಿದ್ದವಳು, ಹೇಗೆ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ದನಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೋಚಕತೆ. ಬಸಂತಿಯ ಈ ದೀರ್ಘ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೆ ಆಕೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸತ್ಯವೇನು? ಆಕೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಹೋರಾಟದ ಮುಂದಿನ ಹಂತವೇನು? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ‘Basanti’ಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕಲೇಬೇಕು.