ਗੁੱਡ ਟੂ ਗ੍ਰੇਟ: ਕਿਉਂ ਕੁਝ ਕੰਪਨੀਆਂ ਛਾਲ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ… ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ

ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਭਾਰੀ ਲੋਹੇ ਦਾ ਚੱਕਰ ਜੋ ਅਟੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਕੋਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਬਿਨਾਂ ਨਾਗਾ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਇੰਚ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦਾ ਹੈ। ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਚੱਕਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ‘Good to Great: Why Some Companies Make the Leap… and Others Don’t’ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਬੜਾ ਸਾਧਾ ਹੈ: ਮਹਾਨਤਾ ਇੱਕ ਚੋਣ ਹੈ। ਜਿਮ ਕੋਲਿਨਜ਼ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਲਈ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਦਕਿਸਮਤ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ‘ਚੰਗੇ’ ਹੋਣ ਦੇ ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ‘ਚੰਗਾ’ ਹੀ ‘ਮਹਾਨ’ ਬਣਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ।

ਜਿਮ ਕੋਲਿਨਜ਼, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਖੋਜਕਰਤਾ ਹਨ, ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਹਾਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਵਰਗਾ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦਾ। ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਮਹਾਨਤਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਲ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਨਤੀਜੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।” ਇਹ ਉਸ ‘ਫਲਾਈਵ੍ਹੀਲ’ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸਹੀ ਫੈਸਲੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। [short pause]

ਕਈ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀਈਓ ਜਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕੋਲਿਨਜ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ‘ਹੈਜਹੌਗ ਕੰਸੈਪਟ’ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੰਪਨੀ ਸਿਰਫ ਉਸ ਚੀਜ਼ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਆਰਥਿਕ ਇੰਜਣ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘਾ ਜਨੂੰਨ ਹੈ।” [sigh]

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਆਲੋਚਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਹਰ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਕੋਲਿਨਜ਼ ਦਾ ਡਾਟਾ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਿਰਫ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਇਨਸਾਨੀ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ‘ਚੰਗੇ’ ਤੋਂ ‘ਮਹਾਨ’ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਭਾਰੀ ਚੱਕਰ ਘੁਮਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ? ਮਹਾਨਤਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਚੋਣ ਹੈ।