द सब्टल आर्ट ऑफ नॉट गिविंग अ फ*क

आपल्याला सगळं काही साध्य करायचं असतं, प्रत्येक गोष्टीवर नियंत्रण हवं असतं आणि प्रत्येक वेळी आनंदी राहायचं असतं—पण याच अट्टाहासापायी आपण प्रचंड अस्वस्थ होतो. ‘द सबटल आर्ट ऑफ नॉट गिव्हिंग अ फ*क’ (The Subtle Art of Not Giving a F*ck) या पुस्तकाची सुरुवात मार्क मॅन्सन एका साध्या सत्याने करतात: आयुष्यात सर्व काही महत्त्वाचं मानणं थांबवा, कारण जे महत्त्वाचं नाही, त्याकडे दुर्लक्ष करण्याची कला शिकणं म्हणजेच खऱ्या अर्थाने जगणं होय.

मार्क मॅन्सन एक तरुण ब्लॉगर आणि विचारवंत आहेत, ज्यांनी जगाच्या ‘सतत पॉझिटिव्ह’ राहण्याच्या खोट्या कल्पनेला छेद दिला आहे. त्यांचं साधं तत्व हे आहे: आयुष्यात आनंदी राहण्यासाठी नव्हे, तर चांगल्या समस्या निवडण्यासाठी जगा. ते म्हणतात, “आयुष्य म्हणजे समस्या सोडवण्याचा एक न संपणारा प्रवास आहे.” याचा अर्थ असा की, आपल्या दुःखाला टाळण्याऐवजी, कशासाठी दुःख सहन करायचं, हे निवडणं महत्त्वाचं आहे.

पुस्तकात मॅन्सन ‘बॅकवर्ड्स लॉ’ (Backwards Law) मांडतात. ते म्हणतात, “जेव्हा तुम्ही सतत आनंदी राहण्याचा प्रयत्न करता, तेव्हा तुम्ही प्रत्यक्षात अधिक दुःखी होता, कारण तुम्ही स्वतःला सतत सांगत असता की माझ्याकडे काहीतरी कमी आहे.” हे किती खोलवर टोचणारं सत्य आहे!

काही लोक असा आक्षेप घेतात की, हे पुस्तक उदासीन किंवा निष्ठूर बनवते. पण प्रत्यक्षात मॅन्सन म्हणतात की, ही बेपर्वाई म्हणजे उदासीनता नसून ती एक निवडक वृत्ती आहे. जी गोष्ट खरोखर महत्त्वाची आहे—जसे की आपले मूल्य आणि ध्येय—त्यासाठीच आपली ऊर्जा खर्च करा. ते आपली जबाबदारी, अपयश आणि मृत्यू यांसारख्या विषयांना अत्यंत स्पष्टपणे मांडतात. मृत्यूची जाणीव हीच माणसाला निरर्थक गोष्टींपासून लांब राहण्यास भाग पाडते.

थोडक्यात सांगायचं तर, आयुष्यात महत्त्वाच्या गोष्टींसाठी ‘हो’ म्हणण्यासाठी, फालतू गोष्टींना ‘नाही’ म्हणण्याची ही एक धाडसी कला आहे. तुम्हालाही स्वतःच्या समस्यांकडे बघण्याचा दृष्टिकोन बदलायचा असेल, तर या विचारांच्या प्रवासात सामील होण्यासाठी हे पुस्तक एकदा नक्की वाचायला हवं. [short pause] कारण कदाचित, ज्या गोष्टींना आपण आजपर्यंत ‘फ*क’ देत होतो, त्या खरोखरच तितक्या महत्त्वाच्या नसतातच.