द 48 लॉज ऑफ पॉवर

या पुस्तकाच्या शेवटच्या पानापर्यंत पोहोचता पोहोचता, आजवर तुम्ही सत्तेकडे ज्या नजरेने पाहिले आहे, ती नजर पूर्णपणे बदलून जाईल. हे पुस्तक म्हणजे जगाच्या रंगमंचावर खेळल्या जाणाऱ्या सत्तेच्या अमोघ खेळाचा एक आरसा आहे.

रॉबर्ट ग्रीन यांनी तीन हजार वर्षांचा इतिहास आणि मॅकियावेलीसारख्या धुरिणांच्या रणनीतींचा अभ्यास करून ‘The 48 Laws of Power’ हे पुस्तक लिहिले आहे. या पुस्तकाचे सार इतक्या सोप्या शब्दात सांगायचे तर: सत्ता हा एक खेळ आहे, तो तुम्हाला खेळावाच लागणार आहे, मग तुम्ही तो शिका किंवा नशिबाच्या हवाली व्हा.

एका ठिकाणी रॉबर्ट ग्रीन लिहितात, “नेहमी स्वतःला इतरांच्या नजरेत कमी महत्त्वाचे आणि साधे दाखवा, जेणेकरून कोणालाही तुमच्याबद्दल मत्सर वाटणार नाही.” हे विधान सत्तेच्या संरक्षणासाठी किती महत्त्वाचे आहे, हे उमजणे गरजेचे आहे. सत्तेच्या खेळात उघडपणे ताकद दाखवणे ही एक चूक ठरू शकते. ग्रीन यांचा असा दावा आहे की, थेट संघर्षापेक्षा अप्रत्यक्ष चाल, भावनांवर ताबा आणि प्रतिमेचे व्यवस्थापन हे सत्तेसाठी जास्त प्रभावी ठरतात.

अनेकांना असे वाटते की हे पुस्तक अनैतिक आहे, पण रॉबर्ट ग्रीन यांच्या मते, जगात जसे वास्तव आहे तसे स्वीकारणे हेच शहाणपण आहे. सत्तेच्या या खेळाचे चार खांब आहेत: अप्रत्यक्षपणा, भावनांवर नियंत्रण, प्रतिमेची शक्ती आणि लोकांच्या मानवी स्वभावानुसार त्यांना हाताळणे. ग्रीन म्हणतात, “विजय मिळवण्यासाठी शब्दांपेक्षा कृतीवर भर द्या.” [short pause] कारण शब्द चुकीचे अर्थ लावू शकतात, पण कृती कायम लक्षात राहते.

[sigh]

रॉबर्ट ग्रीन हे मानवी स्वभावाचे सूक्ष्म निरीक्षक आहेत. त्यांनी इतिहासातील अनेक यशस्वी आणि अपयशी राजांच्या उदाहरणांतून हे सिद्ध केले आहे की, जो भावनांच्या भरात निर्णय घेतो, तो सत्तेतून पायउतार होतो. हे पुस्तक केवळ धोरणे सांगत नाही, तर ती अंमलात कशी आणायची, याचे मनोवैज्ञानिक कवच प्रदान करते.