ರಾಗ್ ದರ್ಬಾರಿ

ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ “Raag Darbari” ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ಭಾರತದ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿ. ಶ್ರೀಲಾಲ್ ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ಈ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಳಗಿರುವ ಕೊಳೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕಟುವಾಗಿ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂದರೆ, ಅದು ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ದಿಗಿಲು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಿವಪಾಲ್‌ಗಂಜ್ ಗ್ರಾಮದ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲ ಧಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಲೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ, ಅಂದರೆ ವೈದ್ಯಜಿಯವರ ಕೈಗೊಂಬೆಗಳಾಗಿವೆ. ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ: ಸಂಜೆಯ ಸಮಯ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಪರಿಮಳವಿದೆ. ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಜಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಹೊಗಳಭಟ್ಟರ ಹಿಂಡು.

ಅಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ: ವೈದ್ಯಜಿ ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ನೋಡು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಎಂದರೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವುದಲ್ಲ, ನಾವು ಏನು ಹೇಳುತ್ತೇವೋ ಅದೇ ಅಂತಿಮ.” ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಯಾರಿಗೂ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ. [short pause] ರತನ್ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಈ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಒಳಗಿನಿಂದ ಅವನು ಕೊರಗುತ್ತಾನೆ, “ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಅಸಹ್ಯಕರವಾಗಿದೆಯೇ?” [sigh] ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ರೀಲಾಲ್ ಶುಕ್ಲಾ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದು ಅವರ ವ್ಯಂಗ್ಯದಲ್ಲಿ. ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: “ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಾಟಕ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.” ಈ ಕೃತಿಯ ಅಂತರಾರ್ಥವೆಂದರೆ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥದ ಮುಂದೆ ನೈತಿಕತೆಯು ಹೇಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. [medium pause]

ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಾರವು ನಿಮಗೆ ಕೇವಲ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತಾದ ನಿಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. [long pause]

ಶಿವಪಾಲ್‌ಗಂಜ್‌ನ ಈ ಗೋಜಲುಗಳ ನಡುವೆ ರತನ್ ಕೊನೆಗೆ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸತ್ಯವೇನು? ಆ ಮೌನದ ಹಿಂದಿರುವ ಭಯಾನಕ ವಾಸ್ತವವೇನು? ಇದನ್ನು ಅರಿಯಲು “Raag Darbari”ಯನ್ನು ನೀವೇ ಓದಬೇಕು. ಇದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುವ, ಆದರೆ ಬದುಕಿನ ಕಹಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕೃತಿ.