ಆವಲಿಯೋ

ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಳ್ಳಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟವರು. ಗುಜರಾತಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತಾಪಿ ಜೀವನದ ನೋವು-ನಲಿವುಗಳೇ ಅವರ ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಸೆಲೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಲದ ಗಾಳಿಗೆ, ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹೇಗೆ ನಲುಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡಿದ್ದರು. ಆ ನೋವಿನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಈ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿ ‘Aavaliyo’.

ಇಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯವೊಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆಯ ಸಮಯ. ಸೂರ್ಯನ ಕೆಂಪು ಬಿಸಿಲು ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ಇಡೀ ಮನೆಯನ್ನೇ ತಾಮ್ರದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿದೆ. ಹಳೆಯ ಮರದ ಬಾಗಿಲು ಕಿರುಚುತ್ತಾ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಳಗೆ ಹಳೆಯ ಧಾನ್ಯಗಳ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಸುವಾಸನೆ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಲುವಂಗಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಗೋಡೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾರೆ. [short pause] ಹೊರಗೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಒಳಗಿನ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಿರುಕು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನ ನಡುವಿನ ಈ ಮಾತುಕತೆ ಅವರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. “ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದೇ ಧರ್ಮ,” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಂದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮಗ, “ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳುಗಳಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ನಡೆಯುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ?” ಎಂದು ಮರುಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ಭೀತಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ತುಡಿತ ಎರಡೂ ಅಡಗಿವೆ. [sigh] ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆಯೇ ಇದು; ಅವರು ಕೇವಲ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಒಂದು ಸಾಲು ನೋಡಿ: “ಬದಲಾವಣೆ ಎನ್ನುವುದು ಸುನಾಮಿಯಂತೆ, ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲ, ನದಿಯ ಹರಿವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿ ಬೇಕು.”

‘Aavaliyo’ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಕಾಶದೆಡೆಗೆ ಚಾಚಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಇದು ನಮ್ಮೆದುರು ಇಡುತ್ತದೆ. [uhm] ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಈ ಹಂಬಲವೇ ಈ ಕೃತಿಯ ಆತ್ಮ.

ಈ ಕಥೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ? ಹಳೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆಯೇ? ಆ ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಈ ಕೃತಿಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಲೇಬೇಕು. ಬದುಕಿನ ದಾರಿ ಬದಲಾಗುವ ಈ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ನೀವು ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ. ಆಳವಾದ ಈ ಕಥನ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಖಂಡಿತ ಕಾಡುತ್ತದೆ.