ಆಲ್ಹಾ ಊದಲ್

ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ, ರಣರಂಗದ ಘರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ವೀರತ್ವದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲು ಜಗ್ನಿಕ್ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾದಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದಲ್ಲ. ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ನೆಲದ ಕಥನಗಳು ಮರೆವಿನ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಗಬಾರದು ಎಂಬ ಹಂಬಲವೇ ಕವಿಯನ್ನು ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಮನುಷ್ಯನ ಶೌರ್ಯದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ತುಡಿತವೇ “Alha Udal” ಕೃತಿಯ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಮಹೋಬಾದ ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಕೆಂಪಾಗಿ ನಳನಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿಗಳ ತುಕ್ಕು ಮತ್ತು ಒದ್ದೆ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಬೆರೆತಿದೆ. [short pause] ಇಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಹಾ ಮತ್ತು ಉದಲ್ ಎಂಬ ಸಹೋದರರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉದಲ್‌ನ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಹೊಳಪು, ಸಾವಿನ ಭಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾತೃಭೂಮಿಯ ಗೌರವವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಜಗ್ನಿಕ್‌ನ ಲೇಖನಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ದೃಶ್ಯವಿದೆ. ಅಲ್ಹಾ ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ಸಾವಿನ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕ್ಷಣ—ಅಲ್ಲಿನ ನಿಶ್ಯಬ್ದವು ಹೃದಯವನ್ನು ಹಿಂಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಹಾ ಉದಲ್‌ನ ದೇಹದ ಬಳಿ ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕುಳಿತಾಗ, ಅವನ ಮನದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ: “ಗೆಲುವು ಸಿಕ್ಕಿತು, ಆದರೆ ಉಳಿದಿದ್ದೇನು? ರಕ್ತದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಈ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕು ಎಷ್ಟು ನಗಣ್ಯ?”

ಇದೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಜಗ್ನಿಕ್ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಒಂದು ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅಲ್ಹಾನನ್ನು ಕುರಿತು, “ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ನಿನಗೆ ಸಿಗುವುದೇನು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅಲ್ಹಾ ಗಟ್ಟಿದನಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ: “ನಮಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ರಾಜ್ಯವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಘನತೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನ ಮೌಲ್ಯ.”

ಈ ಕೃತಿಯು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧಗಳ ವರ್ಣನೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಅಧಿಕಾರದ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಕನ್ನಡಿ. ಜಗ್ನಿಕ್‌ನ ಭಾಷಾಶೈಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿ ಪದವೂ ಒಂದು ಗುರಾಣಿಯಂತೆ ಕೇಳುಗನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. “ಶೌರ್ಯವು ರಕ್ತದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಅದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ” ಎಂಬ ಸಾಲು ಕೃತಿಯ ಹೂರಣವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ.

ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಜಗ್ನಿಕ್ ತೋರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. [sigh] ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗೆದ್ದ ಅಲ್ಹಾ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗುವ ಹಾದಿ, ಮನುಷ್ಯನ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ನಡುವಿನ ತೆಳುವಾದ ಗೆರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕಾರದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗಲೂ ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಷಯವೊಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುತ್ತದೆಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು “Alha Udal” ಓದಲೇಬೇಕು.