ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ

ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ದೇವರಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ಆ ದೇವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪವಿಲ್ಲ. ವಿರೋಧಾಭಾಸವೆಂದರೆ, ಆ ನಿರಾಕಾರ ದೈವವನ್ನು ತಲುಪಲು ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಇದುವೇ “Bhakti Yoga” ಕೃತಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಮರ್ಮ. ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷದ ಮಗುವಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕವು ನಾವು ಪ್ರೀತಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಮ್ಮೊಳಗಿರುವ ದೈವತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾವನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದೊಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ಪ್ರೇಮವು ವ್ಯವಹಾರವಲ್ಲ; ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲದ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಇರಬಾರದು.” ಈ ಮಾತು ನಮಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಕಳಚಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ವಿವೇಕಾನಂದರ ನಿಲುವು. ದೈವದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಅತಿಯಾದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಭಯಕ್ಕೆ ಜಾಗವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಾದವನ್ನು ವಿವೇಕಾನಂದರು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸದ್ಗುರುವಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರು ನಕಲಿ ಗುರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿಜವಾದ ಗುರುವು ಎಂದಿಗೂ ಭಕ್ತನನ್ನು ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಮತಗಳ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ದೂಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಕ್ತಿ ಎಂಬುದು ಕ್ರಮೇಣ ಹೊರಗಿನ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ (ಗೌಣಿ ಭಕ್ತಿ) ಅಂತರಂಗದ ಅರಿವಿನತ್ತ (ಪರಾ ಭಕ್ತಿ) ಸಾಗುವ ಪಯಣ.

ಕೆಲವರು ಭಕ್ತಿಯು ಕೇವಲ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಅಥವಾ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿಯು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಧೈರ್ಯವಂತನನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಬೆಂಕಿ.

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ತೊರೆಯುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ದೈವಮಯವಾಗಿ ಕಾಣುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. [ನಿಟ್ಟುಸಿರು] ಅವರ ಪ್ರತಿ ಮಾತುಗಳು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತವೆ. ನಾವು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಆ ದೈವತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ ಏನಾದೀತು? ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಜನೆಗಳು ಮಾಯವಾದರೆ ಆ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿರಬಹುದು? “Bhakti Yoga” ಕೃತಿಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಅಂತಹ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಓದುವ ಪುಸ್ತಕವಲ್ಲ, ಇದು ಬದುಕನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಒಂದು ದರ್ಶನ.